Janoekovitsj ligt nipt voor in Oekraïne

In de eerste ronde van de Oekraïense presidentsverkiezingen heeft geen van de kandidaten gisteren een absolute meerderheid behaald. Na telling van alle stemmen leidt premier Viktor Janoekovitsj, de kandidaat van de macht, nipt met 40,12 procent van de stemmen. De pro-Westerse bankier Viktor Joesjtsjenko volgt met 39,15 procent. Beide Viktors komen elkaar 21 november tegen in een beslissende tweede ronde.

De oppositie blies gisteravond een massabetoging in het regenachtige centrum van Kiev af. Haar kandidaat, Joesjtsjenko, had een opkomst van een half miljoen betogers voorspeld. Als voorzorg had de macht, die een `kastanjerevolutie' vreest, pantserwagens rond het gebouw van de centrale kiescommissie geposteerd. Bustochten van pro-Russische arbeiders uit het oosten, die in Kiev zouden `waarnemen', werden eveneens afgeblazen. Beide partijen lijken hun kruit droog te houden voor de tweede ronde.

Joesjtsjenko noemde de voorlopige uitslag vanochtend ,,een zege voor de democratische krachten.'' Een exit-poll, gepubliceerd na het sluiten van de stembussen, gaven hem nog een meerderheid ten opzichte van premier Janoekovitsj: 45 tegen 37 procent. Maar die peiling werd verricht door een lokaal peilingsbureau in opdracht van de oppositie.

De beide Viktors moeten de komende weken proberen de ruim 12 procent linkse stemmers in hun kamp te krijgen. Volgelingen van communistenleider Simonjenko, goed voor ruim vijf procent, lijken naar premier Janoekovitsj over te hellen. De premier staat voor traditioneel communistische waarden, zoals politieke controle en nauwe banden met Moskou. Bovendien heeft Janoekovitsj de pensioenen verdubbeld tot bijna zestig euro. Als gouverneur van de oostelijke Donbas-regio brak Janoekovitsj zijn partij al, nu dreigt hij ook op nationale schaal het communistische electoraat te absoberen. Simonjenko kan zijn aanhang echter moeilijk adviseren op de liberaal Joesjtsjenko te stemmen.

De positie van de socialistenleider Oleksander Moroz (zes procent) is onduidelijk. Moroz bevindt zich in de regel in het kamp van de oppositie, hij maakte ruim twee jaar geleden compromitterende geluidstapes openbaar die de zittende president Koetsjma in het nauw brachten. Maar in het parlement deed Moroz pragmatisch zaken met de macht.

Gleb Pavlovski, een strateeg achter de opkomst van de Russische president Poetin in 1999 en nu adviseur van Janoekovitsj, stelde gisteren dat de buit al binnen was. Pavlovski's mannen zwermden uit over het officiële perscentrum om hun Russische spin aan de uitslag te geven. ,,Oekraïeners zijn een extreem gemoedelijk volk, pas als je aan hun huis en gezin raakt, komen ze in opstand. De volgende ronde winnen wij met ruim zestig procent. Een kastanjerevolutie komt er niet.''