Een avond beschaamd inburgeren

Autochtone Nederlanders die zaterdag het eerste nationale inburgeringsexamen voor nieuwkomers deden, vonden de meeste vragen ,,tenenkrommend''.

Je krijgt een huis toegewezen dat erg vies is. Met één schoonmaakmiddel krijg je de vlekken niet weg. Kun je de middelen mengen? De antwoorden die je kunt geven zijn a: soms; b: nooit en c: altijd. Antwoord A is goed, zegt voormalig Journaalpresentator Harmen Siezen stoïcijns na 15 seconden bedenktijd.

Honderden, veelal autochtone, Nederlanders deden zaterdag op initiatief van de theaters rond het Leidseplein in Paradiso in Amsterdam mee aan het eerste nationale inburgeringsexamen.

Nieuwkomers in Nederland moeten verplicht inburgeren. Ze krijgen 600 uur Nederlandse taal en maatschappijleer. Daarna worden ze geacht zich in Nederland redelijk te kunnen redden. Maar wat willen wij eigenlijk dat zij over ons, Nederlanders en over onze samenleving leren, vroegen de organisatoren zich af. Om daarvan een beeld te krijgen werd een greep gedaan uit de originele (oefen)vragen van de Maatschappijoriëntatietoets `Eerste hulp bij Nederland' van de educatieve uitgeverij Malmberg. Veel regionale opleidingscentra (ROC), die de cursussen voor nieuwkomers verzorgen, gebruiken deze test om de kennis van de cursisten te toetsen.

In het midden van de grote zaal in Paradiso zitten honderd mensen in schoolbanken. Ze zijn voorzien van een kastje waarmee ze hun antwoorden elektronisch versturen. Onder de 'geëxamineerden' bevinden zich ondermeer ook de Kamerleden Fenna Vergeer (SP) en Tweede Kamerlid en oud-minister Hilbrand Nawijn (LPF), de zelfbenoemde imam Abdullah Haselhoef. en voormalig Amsterdams wethouder Rob Oudkerk. De vragen worden ingeleid met een filmpje op een groot scherm. Presentator Siezen blijft het vraag na vraag benadrukken ,,Ook voor ons, autochtone Nederlanders, is deze toets niet eenvoudig.'' De toon van de avond is dan al gezet. Er wordt vooral beschaamd gelachen. Inburgeren is goed, maar dan moet de leerstof wel relevant zijn. En daaraan wordt, naarmate het examen vordert, sterker getwijfeld. Het is belangrijk te weten – voor autochtone en allochtone Nederlanders – wie verantwoordelijk is voor de inhoud van de troonrede die koning Beatrix op Prinsjesdag uitspreekt: a: de koningin, b: de ministers en c: het parlement. B is goed. Menig Nederlands geëxamineerde gaf zaterdag een fout antwoord.

Maar er gaat een huivering door de zaal bij de opgave over het afrekenen van de boodschappen. Je moet 1.85 euro betalen. Met welke munt doe je dat: a: 10 eurocent, b: één euro of c: twee euro. ,,Tenenkrommend'', zegt Ati van der Kolk, die bij een ROC in Amsterdam werkt. ,,Zeker voor de hoger-opgeleiden is dit ronduit beledigend.'' Volgens het Kamerlid Nawijn ,,is dit niet de kennis die nieuwkomers nodig hebben''. Hij heeft het examen ,,redelijk'' gemaakt. ,,Sommige antwoorden – zoals waar je moet melden dat je je verblijfsdocument bent verloren – zijn ronduit fout. Dat doe je niet bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst, maar diefstal of verlies meld je in Nederland bij de politie'', aldus Nawijn. Hij gaat vandaag over de lesstof van de inburgeringscurssusen schriftelijke vragen stellen aan minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie). Maar volgens het Kamerlid Vergeer ,,lijken veel vragen niet van belang. Maar naar aanleiding daarvan ontspinnen zich vaak wel heel leerzame gesprekken op de cursussen.''

Geen enkele geëxamineerde heeft alle vragen goed. Want waar je naar toe moet als je kind regelmatig in bed plast: a: de huisarts, b: het ziekenhuis en c: het Riagg weet ook niet elke autochtone Nederlander onmiddellijk. Laat staan dat iedereen die 300 euro per maand bijverdient dat netjes bij de belasting opgeeft, zoals aan nieuwkomers wordt geleerd.