Bot is onzichtbaar/buitengewoon bekwaam

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een tweegesprek tussen twee Kamerleden, van de coalitie en van de oppositie.

Pas drie weken is Lousewies van der Laan buitenland-woordvoerster van de D66-fractie, al beschikt ze, onder meer door haar tijd in het Europees Parlement, over ruime internationale ervaring. Haar SP-collega Harry van Bommel daarentegen beheert de portefeuille al jaren. Af en toe spreekt hij bij het gesprek in het restaurant van de Tweede Kamer Van der Laan een beetje vaderlijk toe. ,,Je moet met je antichristelijke opstelling niet Geert Wilders achterna, die alleen nog maar met een jihad tegen de islam wordt geïdentificeerd.''

Wat vindt u van elkaar?

Van der Laan: ,,Ik ben dol op Harry, als mens. Met sommigen in de Kamer kun je goed opschieten, met de kleur van je partij heeft dat niets te maken. Met hem wil ik na het werk wel een biertje drinken. We hebben zelfs al eens met elkaar gedanst. Hij heeft niet dat zure, dat veel linkse mensen hebben. Hij is bovendien goed op de hoogte. Maar hij heeft wel heel enge linkse ideeën.''

Van Bommel: ,,Daarmee vertel je meer over jezelf dan over mij. Lousewies is een prinsesje, een kroonprinsesje van D66. Ik volgde haar al, toen ze in het Europees Parlement zat. Dat deed ze goed. Toen ze hier kwam, dacht ik: daar loopt de nieuwe lijsttrekster van D66. Ze is sterk in het debat, heel scherp, een van de betere Kamerleden van D66. Wat ik wel een irritant trekje vind, is dat ze zich zo vaak van Engelse termen bedient.''

Hoe doet minister Bot het tot nu toe?

Van Bommel: ,,Ik vind hem niet sterk, te weinig uitgesproken over het optreden van Israël tegen de Palestijnen, de Amerikaanse daden in Irak en de gevangenen in Guantanamo. Misschien speelt zijn diplomatieke achtergrond hem parten. Hij is te afwachtend, wil eerst weten hoe iets in andere hoofdsteden ligt. Ik had ook meer van Bot verwacht als EU-voorzitter. Hij is onzichtbaar.''

Van der Laan: ,,Ik vind hem juist buitengewoon bekwaam. Ik ben blij dat er een pro-Europeaan in het kabinet zit naast onze eigen Laurens-Jan Brinkhorst. Ik vind hem wel te veel een Realpolitiker, bijvoorbeeld in de kwestie van het wapenembargo tegen China. Als we alleen staan in ons verzet tegen de opheffing daarvan, moeten we niet gaan dwarsliggen, vindt hij. Dat vind ik jammer. Je zit immers op een plek waar je de wereld kunt verbeteren. Als het om zo'n principiële zaak gaat, moeten we niet de Realpolitiker gaan uithangen.''

Van Bommel: ,,Het zou een schande zijn als onder Nederlands voorzitterschap het wapenembargo tegen China zou worden opgeheven.''

Wat wilt u inbrengen bij de behandeling van de begroting?

Van Bommel: ,,Ik wil ingaan op het onderzoek waaruit blijkt dat er in Irak al 100.000 doden zijn gevallen onder burgers sinds begin 2003. Het is een oorlog vol grote leugens. Ook in oorlogen moet je je aan regels houden. Dat geldt evenzeer voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Verder stel ik de positie van Nederlandse gedetineerden in het buitenland aan de orde. Die zitten vaak onder mensonterende omstandigheden gevangen. Bot moet meer voor hen doen.''

Van der Laan: ,,Voor mij staan de mensenrechten en de rechtsorde centraal. Europa moet juist op die punten een tegenwicht vormen voor Amerika, dat meer op zijn macht vertrouwt. Zo zijn we er ook in geslaagd de nieuwe lidstaten uit Oost-Europa te integreren. Het is soft politics, niet heel sexy maar effectiever dan brute macht. Concreet denk ik verder dat we met een kwart minder ambassades toekunnen. Over 25 jaar zullen we volgens mij alleen nog maar ambassades bij de andere EU-lidstaten hebben. In andere landen zullen er EU-vertegenwoordigingen zijn. Het is ouderwets om overal 25 ambassades van alle lidstaten te hebben. Je moet een beetje vooruit denken.''

Van Bommel: ,,De wens is hier de moeder van de gedachte. Je gaat veel te snel. De belangentegenstellingen tussen de lidstaten zijn nog veel te groot.''

Van der Laan: ,,Ik wil bovendien voorstellen de Nederlandse vertegenwoordiging bij het Vaticaan te sluiten. Waarom moet alleen de katholieke kerk zo'n vertegenwoordiging hebben?''

Van Bommel: ,,Die antichristelijke houding van D66 is irritant. Die is alleen voor binnenlands gebruik. Het bestaan van het Vaticaan is gewoon een gegeven. Ga liever echt de problemen in de wereld oplossen.''

Van der Laan: ,,Dit is juist een groot probleem. Het Vaticaan gaat op VN-conferenties samen met landen als Saoedi-Arabië het gebruik van condooms tegen. Dat kost aidsdoden.''

Dit is het vierde tweegesprek tussen Kamerleden aan de vooravond van begrotingsbehandelingen. De vorige aflevering verschenen 5, 12 en 26 oktober.