Zwaargewichten

In een interview met de Russische journalist Joeri Vasiliev zei wereldkampioen Vladimir Kramnik een paar interessante dingen. Vasiliev kwam nog eens terug op de achtste matchpartij tegen Leko, waarin Kramnik met wit nog zijn openingsvoorbereiding volgde toen hij na Leko's zet 25...Dg6-d3! opeens besefte dat hij verloren stond.

Kramnik vertelde dat hij Leko's winnende zet aan het bord had gezien, vier zetten eerder, toen hij nog makkelijk remise had kunnen maken. Hij zag dat 25...Dd3 gevaarlijk was, maar hij dacht: ,,We moeten die zet met de computer gecontroleerd hebben en kennelijk is het dus wel in orde voor me.'' Kramnik vergiste zich, want zijn team en hij hadden die zet helemaal niet door de computer laten onderzoeken.

Zo heeft de computer een bijna goddelijke status gekregen. Zelfs als hij niet is aangezet, is zijn veronderstelde oordeel beslissend. De computer zwijgt, maar de mens weet wat hij gezegd moet hebben en stort zich in het verderf.

Uit het interview bleek ook dat we niet moeten rekenen op de zogenaamde herenigingsmatch tussen Kramnik en de winnaar van Kasparov-Kasimdzjanov. Kramnik voelt zich niet gebonden aan de afspraken die twee jaar geleden in Praag zijn gemaakt, omdat de andere partij – de FIDE – ze al lang geschonden heeft.

Daar heeft Kramnik gelijk in. De FIDE zou een systeem van kwalificatietoernooien opzetten die in de toekomst een ordentelijk wereldkampioenschap konden waarborgen, maar heeft dat niet alleen nagelaten, maar zelfs gesaboteerd.

,,Wie zijn op het ogenblik de zwaargewichten in de schaakwereld?'', vroeg Vasiliev. Kramnik noemde Anand, Leko, Topalov en hemzelf. Kasparov niet? Nu er naar gevraagd werd, wilde Kramnik die ook nog wel op de lijst zetten, hoewel het niet van harte leek te gaan. ,,Een grote naam, hoewel hij een reeks tegenslagen ondervindt. HIj is zeker niet de sterkste speler ter wereld.''

Ook opmerkelijk was het dat Kramnik Alexander Morozevitsj oversloeg, hoewel die vierde op de wereldranglijst staat. Een zwaargewicht moet solide zijn en dat is Morozevitsj inderdaad niet.

Anand en Morozevitsj, de twee sterkste spelers van de Olympiade op Mallorca, speelden tegen elkaar toen in de negende ronde India-Rusland op het programma stond. Rusland won met 2,5-1,5, maar Anand liet in een zeer moeilijke partij zien dat hij toch de echte zwaargewicht is.

Wit Anand-zwart Morozevitsj

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 a7-a6 Echt iets voor Morozevitsj om deze bijna vergeten variant te spelen. Maar al snel zullen er weer bekende patronen verschijnen. 3. c2-c4 e7-e6 4. Pb1-c3 Dd8-c7 5. d2-d4 c5xd4 6. Pf3xd4 Pg8-f6 7. a2-a3 b7-b6 8. Lc1-e3 Lc8-b7 9. f2-f3 Pb8-c6 10. Lf1-e2 Pc6-e5 11. Pc3-a4 Ta8-b8 12. Ta1-c1 Lf8-e7 13. b2-b4 d7-d6 14. 0-0 0-0 15. Dd1-d2 Lb7-a8 16. Pd4-b3 Kg8-h8 17. Tf1-d1 Tf8-g8 Er is een normale egelstelling ontstaan waarin zwart nu een ambitieus plan volgt dat we aan Bobby Fischer danken: g7-g5-g4 gevolgd door opening van de g-lijn. Dat hij daarmee ook zijn eigen koningsstelling verzwakt is duidelijk. 18. Le3-d4 Pe5-d7 18...g5 ging nog niet goed wegens 19. c5 bxc5 20. Lxe5 dxe5 21. Paxc5 met voordeel voor wit. 19. Dd2-e3 Dc7-c6 20. Pa4-b2 e6-e5 21. Ld4-c3 g7-g5 22. h2-h3 h7-h5 23. Pb2-d3 g5-g4 24. h3xg4 h5xg4 25. c4-c5 Wit moet het spel openen om de bezwaren van zwarts strategie aan te tonen. Dat het een pion kost maakt niet uit. 25...g4xf3 26. Le2xf3 b6xc5 27. Pb3-a5 Dc6-b5 28. a3-a4 Db5xa4 29. b4xc5 Pf6-g4 29...Lxe4 zou na 30. Ta1 materiaal kosten. 30. De3-e2 Beheerst gespeeld. Na 30. Lxg4 Txg4 31. c6 Lg5 32. Dh3+ Th4 zou een chaos ontstaan. 30...Pd7-f6 31. Tc1-a1 Da4-b5 32. Td1-d2 Tb8-c8 33. Td2-b2 Db5-d7 34. Pa5-c4 Dd7-e6 35. Pc4-b6

imjmMmjf

mMmMcgmM

gBMakbMm

mMAMaMmM

MmMmGmhm

mMCHmImM

MDMmKmGm

DMmMmMFM

Het hoogtepunt van de strijd. Zwart had nu 35...Tcd8 moeten doen, waarna Anand waarschijnlijk de volgende mooie variant in gedachten had: 36. Txa6 dxc5 37. Pf4 – dezelfde wending als in de partij – exf4 38. Pxa8 Td1+ – iets beter, maar ook niet voldoende is 38...Txa8 - 39. Dxd1 Dxa6 39. Pc7 en na een lange reis bereikt het paard veld d5, waarna de zwarte stelling instort. 35...d6xc5 Hij denkt een kwaliteit te offeren, maar het wordt veel erger. 36. Pb6xc8 Tg8xc8 37. Pd3-f4 Nu is dit direct beslissend. 37...De6-d7 38. Tb2-d2 Dd7-a7 Ook hopeloos is 38...Db5 39. Lxg4 Dxe2 40. Lxe2 exf4 41. Td7. 39. Ta1xa6 Da7-b7 40. Lf3xg4 Pf6xg4 41. De2xg4 Db7xa6 42. Lc3xe5+ f7-f6 43. Pf4-g6+ Kh8-h7 44. Pg6xe7 f6xe5 45. Pe7xc8 Zwart gaf op.