Golfen, tennissen en surfen in Afghanistan

Zeshonderd villa's moeten er komen, winkelcentra en een golfbaan. Qargha in het noorden van Afghanistan oogt nog als een zandvlakte, maar wordt onder handen genomen.

De ex-hippie en de ex-krijgsheer zitten op het terras van een groot huis en kijken uit op het meer van Qargha, even ten noordwesten Kabul. In vroegere tijden gingen de hoofdstedelingen hier picknicken onder de bomen en zetten bijenhouders hun korven uit op de hellingen van de heuvels. Maar in de afgelopen decennia van oorlog namen strijders bezit van het natuurterrein en namen tanks er posities in om de hoofdstad onder vuur te nemen. En door aanhoudende droogte is het meer gekrompen tot een modderige plas, omsloten door een kale vlakte van zand en leem.

Als het aan Zemaray Hakimi (55) en Ezat Atef (44) ligt, wordt Qargha in de oude luister hersteld, maar dan wel voor de happy few. Een golfbaan ligt er al, een restaurant heeft dit jaar zijn deuren geopend en tuinlieden s zijn druk bezig met de aanplant van bloemen en struiken. Hakimi en Ezat ontvouwen een groot vel papier: de blauwdruk van een nieuwe stad met 600 villa's, compleet met winkelcentra, scholen, een ziekenhuis en andere openbare voorzieningen. Ook voor de recreatieve genoegens is voldoende ruimte ingepland. Er komen verscheidene restaurants, zwembaden en tennisbanen, op het meer zal gezeild en gesurft kunnen worden en 's winters zullen skipistes worden ingericht op de hellingen van de omliggende heuvels, desnoods met van elders aangevoerde sneeuw.

Dit is, zeggen Hakimi en Ezat, hun bijdrage aan economische ontwikkeling in Afghanistan. Niet leunen op de overheid of op de talloze hulpinstellingen van de internationale gemeenschap in Afghanistan, maar zelf initiatief nemen en de handen uit de mouwen steken. In hun nieuwe stad komen, als het goed gaat, ministers en hoge functionarissen te wonen, zakenlieden en buitenlandse diplomaten – kortom: iedereen die het op prijs stelt te wonen in een rustige en veilige omgeving waar stroom en schoon drinkwater zijn gegarandeerd, waar de straten schoon zijn en waar het vuilnis regelmatig wordt opgehaald, én die zich de aanschaf van zo'n woning kan permitteren. Maar ook een stad waar `gewone' Afghanen aan het werk kunnen, want zij zullen de stad moeten bouwen en onderhouden.

,,Nu worden we overspoeld met buitenlandse werknemers. Amerikaanse, Turkse, Chinese ondernemingen leggen overal in het land wegen aan en bouwen scholen en klinieken. Waarom zouden wij dat zelf niet kunnen? Waarom zouden wij geen gebruik maken van de expertise van de vele Afghanen die nu nog in het buitenland wonen? Afghanistan moet zijn ontwikkeling in eigen hand nemen en niet alleen afhankelijk zijn van buitenlandse hulp'', zegt Hakimi.

Hakimi was 19 jaar toen hij aan het meer van Qargha zijn eerste liefde ontmoette, een jonge Zwitserse die net als veel andere hippies uit het westen op weg was naar India. In 1972 ging hij met haar mee naar Zwitserland. Daar woont hij nog steeds, hij werd er een succesvol architect en bouwondernemer. Maar de relatie met de jonge Zwitserse heeft geen stand gehouden. Nadat Russen rond kerst 1979 Afghanistan waren binnengevallen, begon hij maandelijks een groot deel van zijn loon over te maken naar verwanten in zijn vaderland. Later zorgde hij ervoor dat gewonde strijders van de mujahideen in Zwitserland medische behandeling kregen. En nog later financierde hij de inrichting van een `museum in ballingschap' in een dorpje in de buurt van Bazel, waar uit Afghanistan gesmokkelde kunstvoorwerpen een veilig onderkomen vonden.

Ezat was 19 jaar toen hij voor het eerst zijn geweer richtte op Russische soldaten die kwamen zwemmen in het meer van Qargha, vlakbij zijn geboortedorp. In de oorlogsjaren klom hij op tot een gevreesde lokale krijgsheer. Met zijn manschappen bevocht hij achtereenvolgens de Sovjet-bezetters, de concurrerende milities van de fundamentalistische krijgsheer Hekmatyar en tenslotte de koranstrijders van de Talibaan. Na hun verdrijving, drie jaar geleden, vond hij het welletjes en legde hij zijn wapens neer.

En zo zitten beide zakenpartners nu op het terras met uitzicht op het meer van Qargha. In de verte aan de overkant ligt het dorp waar Ezat woont. Hij en zijn familie bezitten grote lappen grond rond het meer en onder zijn voormalige strijders geniet hij nog groot gezag. Beide komen goed van pas. ,,De Afghaanse regering moedigt voormalige strijders aan zich te ontwapenen. Daarvoor krijgen ze een kleine vergoeding en de mogelijkheid zich om te scholen. Maar wat heb je daaraan als er geen banen zijn? Met dit project kunnen veel mensen hier aan de slag'', zegt hij. Enkele gewapende mannen in legerjassen houden het huis in de gaten; op een naastliggend perceel zijn mannen bezig met het metselen van terrasmuren en het aanleggen van een vijver.

Hakimi brengt zijn bouwkundige ervaring en zijn zakelijke contacten uit Zwitserland in. De chalet-achtige koopvilla's moeten een combinatie worden van degelijke Zwitserse architectuur en traditionele Afghaanse bouw. Voor de financiering is hij in zee gegaan met de Zwitserse Botta Management Group. Die moet buitenlandse investeerders proberen te trekken. In totaal is zo'n 100 miljoen dollar nodig om de stad te doen verrijzen, maar het hoeft niet allemaal in een keer, zegt Hakimi.

Hakimi en Ezat twijfelen er niet aan dat hun ambiteuze plannen verwezenlijkt kunnen worden in het naoorlogse Afghanistan, waar de door de internationale gemeenschap gesteunde president Hamid Karzai zojuist zijn positie heeft verstevigd na de presidentsverkiezingen. Ezat zegt dat hij blij is met de overwinning van Karzai. Want, zegt hij, Karzai geniet het vertrouwen van het buitenland en dat biedt de beste garantie voor een vreedzame en welvarende toekomst van zijn land.

Maar Hakimi is veel kritischer. ,,Het westen probeert Afghanistan zijn model van democratie op te leggen, met een sterke centrale regering. Maar dat zal hier niet werken. Hier geldt een andere mentaliteit. Dit land lijkt op Zwitserland, met een grote etnische en regionale diversiteit én met bergen'', zegt hij. ,,Een federaal systeem is ook voor Afghanistan de enige weg naar vrede en stabiliteit.''