Eerst de kust, dan het binnenland

Om de Duitse troepen in de binnenlanden uit te kunnen schakelen, moesten de geallieerden eerst de oevers van de Schelde veroveren.

De geallieerden waren misschien wel net zo verbaasd als de Duitsers toen ze begin september 1944 Antwerpen ongeschonden in handen kregen. De Britse opmars was zó snel verlopen dat de Duitsers in de chaos van de terugtrekking waren vergeten de dokken en laadinstallaties op te blazen. Nu hoefden de brandstof, munitie en andere voorraden niet per vrachtwagen uit de kunstmatige havens aan de invasiestranden in Normandië te worden gehaald om de geallieerde offensieven naar het hart van Nazi-Duitsland gaande te houden.

Maar wie op een stafkaart de blik westwaarts richt, snapt meteen dat die buitenkans niets waard was zolang het Duitse leger niet ook van de oevers van de Schelde was verdreven. Konvooien transportschepen op weg naar Antwerpen zouden de kustartillerie in de duinen van Walcheren nooit ongeschonden kunnen passeren. Dat was de belangrijkste reden dat in alle vroegte op de eerste november, in een herhaling op kleine schaal van D-day, de geallieerde invasie in Normandië, tientallen landingsbootjes met commando's koers zetten naar Westkapelle en Vlissingen.

Op papier zag Operation Infatuate er slim uit. De commando's zouden met hun amfibische voertuigen door de gaten in de Westkapelse dijk varen en de Duitse kazematten met hun zeewaarts gerichte geschut in de rug aanvallen. Golven Britse bommenwerpers hadden daartoe gaten gegooid in de Walcherse zeedijken zodat het eiland onder water stond. De pamfletten die ze daarbij hadden uitgestrooid, verraadden genoeg over wat komen ging: ,,Houdt U verwijderd van laagliggend grondgebied en van militaire doelen totdat de vijand van uwe eilanden is verdreven.'' Overigens een zinloos advies: hoog gelegen gebieden en militaire doelen waren synoniem, aangezien de Duitsers zich daar hadden verzameld.

Maar volgens het gezegde dat een militair plan nooit het eerste vuurcontact met de vijand overleeft, liep ook bij Infatuate van alles mis. Bij Westkapelle was het inleidende bombardement met gevechtsvliegtuigen door slecht weer op hun thuisbases afgelast. Een vlooteenheid, waaronder het Britse slagschip Warspite, gaf wel vuursteun, maar veel indruk maakte dat niet op het beton van de Atlantikwall. Wat de gelande commando's restte was een kostbare slijtageslag over de smalle strook duinen vol bunkers.

Bij Vlissingen liep de landing voorspoedig, maar het duurde dagen van straatgevechten voordat Duitse eenheden uit de kapot geschoten binnenstad waren verdreven. Op 8 november meldde de laatste Duitse radio zich af op het Zeeuwse schiereiland.

Eind november liep het eerste geallieerde konvooi de haven van Antwerpen binnen. Geheel in lijn met hun reputatie gaven de Duitsers hun pogingen om de Scheldemonding af te sluiten niet op. Tot de capitulatie probeerden ze de konvooien met mini-onderzeebootjes te torpederen.