Duitsers zijn uitgekeken op George W. Bush

Vroeger hielden de Duitsers van de Ami's. `Irak' heeft echter het imago van Bush en de Verenigde Staten fors geschaad. Van de meeste Duitsers mag dinsdag John Kerry winnen.

Kaufhaus des Westens. Een man heeft zijn oog laten vallen op een zwarte gleufhoed. Hij zet hem op, draait voor de spiegel, kijkt naar de prijs, knikt goedkeurend. Waar worden deze hoeden gemaakt? ,,Ze komen uit de VS'', zegt de verkoopster. ,,Dat is een reden om hem niet te kopen.''

De kalende veertiger op de hoedenafdeling van KadeWe illustreert wat in opiniepeilingen al lang is vastgesteld. Het imago van de VS en zijn president heeft tijdens de controverse over Irak schade opgelopen. Tachtig procent van de Duitsers hoopt dan ook dat John Kerry de verkiezingen wint. Dat een nieuwe president de troepen niet in een handomdraai uit Irak kan terugrekken, weten de Duitsers ook wel. Maar alles is beter dan nog eens vier jaar Bush.

De neoconservatieven hebben de Duitse peilingen ook gelezen. Eerder deze maand was Richard Perle, voormalig adviseur van de regering-Bush en neocon bij uitstek, in de stad. In een uitverkochte zaal van de Staatsbibliothek ging hij in debat met Michael Blumenthal, directeur van het Joods Museum en minister van Financiën onder Jimmy Carter.

De gespreksleider peilt hoeveel Amerikanen en hoeveel Duitsers in de zaal zijn. De Duitsers zijn in de meerderheid. Perle: ,,Ik ben blij dat u niet ook nog hebt gevraagd naar wie hun voorkeur uitgaat.'' De zaal lacht. Perle zakt onderuit. Hij heeft al bij voorbaat verloren.

Diep weggedrukt in zijn leren fauteuil somt Perle kalm en met sonore stem op waarom hij George W. Bush steunt en de omstreden oorlog uit oogpunt van `risk-management' toch te rechtvaardigen was. De zaal neemt het maar één keer voor hem op. Aan het slot vraagt een vrouw op vinnige toon of Perle's kinderen in het leger zijn. ,,De suggestie dat ik meer geef om mijn kinderen dan om het lot van de mensen in Irak vind ik verwerpelijk.'' De zaal applaudisseert.

De slag om het Witte Huis wordt in Duitsland op de voet gevolgd. ,,Nog niet eerder was de belangstelling zó groot als deze keer'', zegt Gary Smith, directeur van de American Academy die het schaduwdebat organiseerde. ,,U mag niet stemmen'', plaagt hij de Duitsers in het publiek, ,,en ik weet dat u dat een groot onrecht vindt''.

Duitse journalisten draaien inmiddels overuren voor de `Welt-Wahl'. Woensdagavond hadden alleen al de publieke omroepen vier programma's over de strijd tussen Bush en Kerry. ,,Scheuren in de stars and stripes'', en ,,Cowboy versus Gentleman'' luidden twee titels. Bush krijgt in de Duitse media veel meer aandacht dan Kerry en neutraliteit is niet altijd het hoogste gebod.

,,Ik ken inderdaad maar weinig collega's die niet hopen dat Kerry president wordt'', zei tv-journalist Jörg Schönenborn tegen een Duitse krant. Hij is bij de ARD, het eerste net, verantwoordelijk voor uitzendingen over verkiezingen. ,,Het gaat niet om de kwaliteit van de argumenten, maar om politieke visies en culturele verschillen.'' Wel voegde hij eraan toe dat de situatie in de VS niet anders is en dat de berichtgeving fair moet blijven.

Boulevardkrant Bild, zelden onpartijdig, kwam donderdag zelfs met een `stemadvies': tien redenen om op Bush te stemmen. Militaire slagkracht, betoogde de krant onder andere, is het enig juiste antwoord op moslim fundamentalisme.

In Duitsland wonen 220.000 Amerikanen, onder wie 70.000 militairen. De deelname van de soldaten aan de verkiezingen is traditioneel groot en hun voorkeur al jaren stabiel Republikeins. De Financial Times Deutschland vroeg zich af of dat gezien de oorlog in Irak nog steeds zo is. Duitsland zou wel eens een ,,swing-state'' kunnen worden, schreef de krant.

Gayle Tufts swingt elke avond. De Amerikaanse viert al maanden triomfen met haar programma ,,Soul Sensation''. In circustent Tipi zingt ze Motown en hekelt ze de VS. Haar geboorteland stelt ze voor onder de titel `The Waltons Reloaded.' ,,De zon boven Bush Mountain gaat onder. Voor het slapen gaan poetsen grote George en kleine George hun wapens. Goodnight Mister Rumsfeld, Goodnight Condoleeza.''

Tufts spreekt Dinglish. ,,In Amerika allen haben Angst!''. Angst voor gekke koeien, bijvoorbeeld. Tijdens een BSE-crisis meldde CNN dat er geen sprake was van terrorisme. ,,Wat dachten ze bij CNN? Dat fundamentalistische koeien een staatsgreep wilden plegen? De koe koe's clan?'' Amerikanen zijn sinds Atkins ook bang voor koolhydraten. ,,Bush heeft de Kartoffel tot staatsvijand nummer 1 verklaard. Die heeft hij wél gevonden. In Idaho. Onder de grond.'' De Angst heeft tot gevolg dat in de VS zoveel antidepressiva worden geslikt dat de Amerikanen nog meer gedrogeerd zijn dan de DDR-zwemploeg van 1972! Het Duitse publiek blijft erin.

Amerikanen zijn niet alleen bang, ze zijn ook niet zo slim. Tufts ontmoette een landgenoot die in 1961 voor het laatst in Berlijn was geweest. ,,En? Nog iets gebeurd daar?'' Tufts: ,,Nee hoor, de Muur kwam en de Muur viel. Alles is precies zo als het was.'' De Amerikaan: ,,Awesome.''

Als de kopersectie van haar band de finale inzet roept ze: ,,John Kerry wordt president! Keine Sorge Mensch.''

Vroeger meldden Amerikaanse bezoekers van Tufts show zich steevast met trots gejoel. Tegenwoordig mompelen ze: ,,Ik kom uit Montréal.''