Prijs voor huis in Spangen: nul euro

De gemeente Rotterdam geeft huizen weg in probleembuurt Spangen. Op een voorwaarde: verplicht opknappen, voor ten minste 70.000 euro.

Een groepje stadswachten drentelt langs de dichtgespijkerde huizen op de Wallisweg in de Rotterdamse volksbuurt Spangen. ,,Hier wil je niet met je kinderen heen'', zegt een van de mannen. ,,Alleen avonturiers komen hier wonen.''

De deelgemeente Delfshaven hoopt dat er daarvan genoeg zijn: de huizen aan deze weg worden de komende tijd weggegeven. Er zit wel een adder onder het gras – wie een huis aanvaardt, is verplicht om ten minste 70.000 euro in een fonds te storten waarmee de woning wordt gerenoveerd. Afhankelijk van de grootte van het pand kan dat bedrag oplopen tot 210.000 euro.

Tweehonderd gegadigden hebben zich al gemeld voor een `gratis' huis. De nieuwe bewoners mogen zelf weten wat ze doen met hun huis – na de verplichte investering. De paar mensen die nu nog in de panden wonen wordt verzocht te vertrekken. Ze krijgen de verhuiskosten vergoed.

De gemeente hoopt met het project `Dichterlijke Vrijheid' de achterstandswijk een impuls te geven. Als het slaagt, zal de gemeente meer panden op deze manier gaan uitgeven. Frans van Hulten, senior-adviseur bij adviesbureau Steunpunt Wonen, dat dit plan heeft bedacht: ,,We richten ons op de betrokkenheid van de bewoners, en hopen dat de bewonersvereniging bijvoorbeeld een gezamenlijke tuin creëert.''

Bij een van de panden is een jong stel – type moderne tweeverdieners met bovenmodaal inkomen – druk in gesprek met de huidige bewoner, een man met onverzorgd uiterlijk. Vol afgrijzen, maar ook met interesse kijken ze af en toe naar het pand. ,,Het meest interessante van dit project is dat je met de huizen van alles kunt doen'', zegt de man van het stel. Een etage, maar ook een heel pand met tuin en dakterras behoort tot de mogelijkheden. Als in de nazomer van 2006 het blok klaar is, zullen er tussen de dertig en veertig nieuwe woningen zijn gekomen. Het monumentale uiterlijk van het huizenblok zal hetzelfde blijven.

Spangen is sinds de jaren zeventig verworden tot een probleemwijk vol drugs en criminaliteit. De Wallisweg fungeerde daarbij als brandpunt. ,,Er hebben drugsdealers gezeten, verslaafden. De gemeente Rotterdam heeft acht jaar geleden panden opgekocht en dichtgegooid'', zegt Van Hulten. De Rotterdamse achterstandsbuurt is de laatste jaren van probleembuurt aan het veranderen in een wijk vol nieuwbouw, waar ,,de middenklasse'' en ,,mensen met potentieel'' vaker een woning betrekken, zegt hij.

Dat de gemeente de panden aan de Wallisweg niet sloopt in ruil voor nieuwbouw, zoals elders in de wijk is gebeurd, heeft voornamelijk te maken met de historische waarde van de woningen. De wijk Spangen werd door grote architecten als J.J.P. Oud ontworpen. Het huizenblok aan de Wallisweg stamt uit de jaren dertig en is een stedenbouwkundig monument uit die tijd. ,,Het blok is als een van de weinige goed genoeg om gerenoveerd te worden'', zegt Van Hulten.

De deelgemeente heeft nog een andere, praktische reden om niet zelf te renoveren en het opknappen van de panden aan de huidige en toekomstige eigenaren over te laten. Twintig procent van de woningen in het blok is nog in handen van particulieren. Met hen is nog geen akkoord gesloten, dus de kans dat de gemeente een onteigeningsprocedure moet beginnen om deze eigenaren uit de panden te krijgen is groot. Zo'n procedure is tijdrovend. ,,Eigenaren dwingen mee te renoveren is makkelijker'', zegt Van Hulten.

De inschrijving voor een `gratis' woning aan de Wallisweg is mogelijk tot komende december. Een notaris zal de loting verrichten. Huidige bewoners die willen blijven worden automatisch ingeloot, zegt Van Hulten. Veel interesse komt uit professionele hoek: ,,Projectontwikkelaars bellen continu, of ze het hele blok kunnen overnemen. Het antwoord daarop? Absoluut niet.'' Ook huisjesmelkers zijn niet welkom. ,,Wie binnen tien jaar zijn nieuwe huis aan de Wallisweg verkoopt moet de winst afdragen aan de gemeente.''