Ook keizer Marcus Aurelius kijkt mee

De Europese Grondwet wordt ondertekend op het Capitool, waar de glorieuze geschiedenis van het Romeinse rijk in allerlei opzichten voelbaar is.

In een decor vol symboliek en overspoeld met Nederlandse bloemen hebben de Europese regeringsleiders vandaag de Europese grondwet getekend. Dit gebeurde op het Capitool, de plek van waaruit de Romeinen hun Europese rijk bestuurden, waar ze hun wetten bewaarden, en waar ze hun oppergod Jupiter vereerden.

Niets mocht verhinderen dat de glorieuze geschiedenis van het Romeinse rijk zou afstralen op de vergrote Europese Unie. De ceremonie van vandaag heeft naar schatting 10 miljoen euro gekost. De gebouwen op het Capitool zijn de afgelopen maanden opnieuw in de verf gezet. Straten zijn herbetegeld, marmer is bijgewerkt, gevels zijn schoongespoten.

Tientallen keren is het protocol uitgeprobeerd. Hoe de regeringsleiders vanaf Piazza Venezia één voor één het Capitool beklimmen. Hoe Berlusconi ze fier geposteerd naast het ruiterstandbeeld van de filosoofkeizer Marcus Aurelius zou ontvangen. Hoe, zittend onder het fresco van Romulus en Remus – de stichters van Rome – premier Balkenende als voorzitter van de Europese raad de ondertekeningsceremonie zou leiden.

De Italiaanse premier Berlusconi heeft zich tot in detail bemoeid met de organisatie van het feest dat hij koste wat koste naar Rome wilde halen. Hij heeft de zes hotels uitgekozen waar de 25 regeringsleiders en staatshoofden logeren. Hij heeft bepaald wie de live-uitzending regisseert. Het is ook Berlusconi's idee om alle regeringsleiders voor de ondertekening van de grondwet uit te nodigen naar het piepkleine roestige balkon van de burgemeesterskamer in het palazzo dei senatori, dat een keizerlijk zicht biedt op het Forum Romanum beneden. De plek waar Rome en daarmee het eerste Europese rijk werd geboren. Berlusconi zocht ook de cadeau's voor de premiers uit, waaronder de fles Amerone Aneri 2000 ter waarde van 180 euro, die erg lang goed blijft, zoals hij ook de grondwet toewenst. De veiligheidsmaatregelen zijn angstaanjagend. Al de hele week scheuren colonnes busjes van de carabinieri en de financiële politie door de stad. Vandaag is 6000 man politie op de been. Het luchtruim boven Rome is tot zes kilometer hoogte afgesloten. Vliegveld Ciampino is dicht en vele nationale vluchten van Fiumicino zijn afgelast. In het centrum is privéverkeer verboden. Op de Capitolijnse heuvel is behalve de Europese machthebbers niemand welkom. De regeringsleiders zullen na de tekening van het verdrag op de binnenplaats Michelangelo poseren voor de groepsfoto. Of de symboliek van die plek hen zal bevallen is de vraag. Ze worden er omringd door de beelden van de Europese volkeren die ooit zijn onderworpen door het Romeinse rijk.

Nog curieuzer is dat vandaag 29 oktober de dag is waarop de eerste christelijke keizer Constantijn in 312 zegevierend Rome binnentrok, waarna Rome definitief een christelijk territorium werd. Uitgerekend de gigantische bronzen buste van deze Constantijn is vorig week in een strop getakeld en weggehaald uit de zaal waar de handtekeningen worden gezet. De christelijke keizer, de man die mede verantwoordelijk is voor de christelijke geschiedenis van Europa, moest ruimte maken voor de nieuwe Europese leiders die in hun grondwet op geen enkele wijze meer refereren aan Europa's christelijk verleden.