De ongelukkige huisvrouw

De duivel zit in de details en God ook. Een regisseur die dat goed begrijpt is Silvio Soldini, die een paar jaar geleden een verrassende hit had met de Italiaanse romantische komedie Pane e tulipani (`Brood en tulpen'). Wat maakt deze film bijzonder? Niet het verhaal dat al vaker is verteld: ongelukkige huisvrouw trekt de wijde wereld in en verovert haar vrijheid. In dit geval gaat Rosalba Barletta (Licia Maglietta) alleen naar Venetië, nadat haar gezin haar tijdens een groepsvakantie is vergeten bij een sanitaire stop. Ook de acteurs krijgen niet de kans om echt los te gaan, want ze spelen bescheiden karakters, wat ze overigens erg goed doen.

Nee, het bijzondere zit 'm in alle zorgvuldig gekozen details die elke scène een milde ironische ondertoon geven: de paarse legging en de overvolle buiktas waarmee de niet zo bekende hoofdrolspeelster Maglietta rondzeult, het vieze bruine behang van haar hotelkamer, het kaartje in de vorm van een gondel dat ze naar haar gezin stuurt, een blaadje dat mismoedig van een tulp valt. In de jaren vijftig zijn veel Italiaanse romantische komedies gemaakt met Pane in de titel: films als Pane, amore et gelosia en Pane, amore e fantasia. Soldini knoopt aan bij die traditie van intelligent escapisme.

Bruno Ganz speelt in Pane e tulipani een IJslandse ober die zich over Rosalba ontfermt. Hij heeft Italiaans geleerd uit Orlando Furioso en spreekt alleen in formele zinnen: ,,Waarom keert u niet terug naar uw nucleaire gezin?'' De ironie van de film wordt mooi afgewisseld door korte surreële droomscènes en licht absurdistische dialogen:

,,Mijn grootvader at ook altijd knoflook.''

,,Was hij soms een anarchist?''

Ook goed: Soldini laat zien dat de schoonheid van Venetië niet alleen te vinden is op de toeristische trekpleisters, maar ook op simpele, verlaten pleintjes, in achterafstraatjes en afgebladderde palazzo's. Er komen zelfs een paar authentieke Venetiaanse kanaalratten voorbij.

,,Onoplettendheid kan soms fatale gevolgen hebben'', zegt de IJslandse ober tegen de Italiaanse huisvrouw. Maar aan Silvio Soldini is in deze film niets onopgemerkt voorbij gegaan.

Pane e tulipani. (Silvio Soldini, 2000, It./Zwi.), Canvas 23.25-1.10u.