De cobra

Voor een columnist uit Nederland was er gisteravond enige reden tot jaloezie, toen Maureen Dowd, columniste van The New York Times, haar boek Bushworld kwam signeren bij boekhandel Barnes & Noble aan Union Square in New York. De zaal boven de boekhandel was afgeladen met zo'n vierhonderd mensen, die al een uur tevoren hun plaats hadden opgezocht.

Maureen Dowd houdt haar leeftijd op de cover van haar boek geheim, maar na enig rekenwerk kan ik het volgende melden. Vanuit de verte schatte ik haar op dertig, later op de tv leek ze me veertig, maar in werkelijkheid moet ze de vijftig gepasseerd zijn. Ze is opgegroeid in de stad Washington, volgt nu al haar zesde presidentiële campagne, won de Pulitzerprijs en is een expert op het gebied van de Bush-dynastie. Ze zal het zelf niet met zoveel woorden zeggen, maar mijn indruk is dat ze de Bushen diep haat.

Eerst nog iets over de performance van Dowd voor een gretig, vermoedelijk uit louter Democraten bestaand lezerspubliek. Die was uiterst professioneel, zij het met de nodige kokette glamour. Ze droeg een citroenkleurig, sexy pakje waarvan ze het jasje al na de eerste zin – ,,Vinden jullie het hier niet warm, guys'' – uitgooide, waarna een bruin, diep uitgesneden topje zichtbaar werd.

We konden beginnen.

Ze las eerst een column voor met dat nasale, slepende stemgeluid waarmee sommige Amerikaanse vrouwen de dikste boomstammen moeten kunnen omzagen. Daarna stelde ze zich open voor allerlei vragen uit het publiek.

Dat Dowd venijnig kan schrijven – president Bush noemt haar `de cobra' – was ook aan haar antwoorden te merken. Ze liet weinig heel van de president. Bij Bush draait alles om het imago van de macho, stelde ze. Dat is de vraag die hij de kiezer opdringt: wie is er meer macho dan ik?

Het is volgens Dowd allemaal terug te voeren op de relatie tussen Bush junior en Bush senior. ,,Ze houden wel van elkaar, maar het is een gecompliceerde, gespannen relatie.'' Bush junior als de aanvankelijk mislukte zoon van een dominante vader, die nu aan pa wil laten zien dat hij een betere president is. ,,Daarom zegt hij dat Reagan zijn voorbeeld is, Reagan die zijn vader nota bene acht jaar lang geïntimideerd heeft. En daarom zitten we nu in Irak.''

`Pyscho-gebabbel', noemen tegenstanders van Dowd dit soort redeneringen. Ze haalt er haar schouders voor op. ,,Behoren ouder-kindrelaties soms niet tot de kern van ons bestaan?''

Zo raasde Dowd door. De ene strong opinion na het andere sweeping statement. ,,Dit Witte Huis'', zei ze nog, ,,is het meest geïsoleerde dat ik heb meegemaakt. Ze kijken alleen naar Fox News (een op sensatie gericht station – F.A.), zo scheppen ze hun eigen, akelige werkelijkheid.''

Het was niet allemaal even feitelijk, maar het klonk soms geloofwaardig en het was in ieder geval amusant. Kerry werd trouwens evenmin gespaard. Als hij verliest, heeft hij het aan zichzelf te wijten, vond Dowd. Hij heeft in het begin te veel tijd verspeeld en reageerde te defensief op Bush.

Humor kan Dowd niet ontzegd worden, zoals blijkt uit de opdracht in haar boek: ,,For my mom, who thinks all the Bushes are swell.''

De familie Dowd als de belichaming van een verscheurd Amerika.