Crisis EU overschaduwt feest in Rome

De regeringsleiders van de 25 landen van de Europese Unie hebben vanmorgen tijdens een plechtige bijeenkomst in Rome de Europese grondwet ondertekend.

Een historische gebeurtenis op een historische plaats. Dat moest het worden: de ondertekening van de Europese grondwet vanmorgen op de Campidoglio, het Capitool, in Rome.

De Europese grondwet is bedoeld om het bestuur van de Unie eenvoudiger, doorzichtiger en democratischer te maken. In dat opzicht gaat het zeker om een historisch document.

En historisch is de plaats van waaruit ooit de Romeinen over Europa heersten zonder meer. De door de Italiaanse premier Berlusconi persoonlijk geregisseerde pracht en praal (inclusief de Nederlandse bloemenzee) versterkten het beeld nog eens. Maar of de gebeurtenis ook historisch is, zal pas op zijn vroegst over twee jaar blijken wanneer de 25 afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie zich hebben uitgesproken over de tekst van het grondwettelijk verdrag. En dat is met zeker negen referenda in het vooruitzicht en toenemende twijfel bij de burgers over het `project Europa', op dit moment de grote onbekende.

Dus leek het maar alsof, of was achter de gezichten van de staatshoofden en regeringsleiders die vanmorgen geheel in stijl met het gebeuren allemaal op plechtig stonden, ook iets van zorg te bespeuren? Want alle verheven woorden die vanmorgen werden gesproken konden niet verhelen dat op het moment dat de Europese grondwet werd ondertekend, zich het zoveelste Europese bestuurlijke probleem al weer had aangediend.

Want de Unie moet het vooralsnog stellen zonder nieuw dagelijks bestuur, nu het Europees Parlement zich eerder deze week voor het eerst in de geschiedenis onvermurwbaar toonde en weigerde in stemmen met de voorgestelde samenstelling van de nieuwe Europese Commissie. En dus ging het gesprek vandaag vooral over het oplossen van deze jongste crisis die vooral geen crisis mag heten.

De verwachting was dat de Nederlandse minister-president Jan Peter Balkenende de kwestie vanmiddag tijdens de lunch met zijn collega's zou bespreken. Tegelijkertijd biedt de ambiance diverse mogelijkheden voor de direct betrokkenen de zaak tijdens onderlinge gesprekken aan de orde te stellen.

Inmiddels lijkt het wel steeds duidelijker te worden dat beoogd Commissie-voorzitter José Manuel Barroso zich niet zal beperken tot vervanging of overplaatsing van de omstreden Italiaanse kandidaat-commissaris Rocco Buttiglione. Daarbij valt ook de naam van de door Nederland voorgedragen commissaris Neelie Kroes veelvuldig.

Na de toespraken zetten de regeringsleiders en hun ministers van Buitenlandse Zaken hun handtekening onder de grondwet. De bijbehorende slotakte werd ook getekend door de kandidaat-leden Bulgarije, Roemenië en Turkije.

ACHTERGROND pagina 5 en 7