Het beeld

En zo kon het gebeuren in die dagen dat God op Nederland 3 en Nederland 1 heel verschillende gestalten aannam. Op hetzelfde uur dat Hij uit naam van de gezamenlijke christelijke zendgemachtigden van het eerste net voor een zaal vol hoedjes oprees uit de nieuw-berijmde oervloed (`overvloed', las koningin Beatrix), verscheen God in een gemeenschappelijk project van de omroepen van Nederland 3 als klein meisje op een mintgroene fiets. ,,Zij ziet alles!'', meent de jonge priester in wiens droom Zij verschijnt.

One Night Stand heet het project van NPS, VARA en VPRO, dat negen filmmakers die nog net niet aan een eerste lange speelfilm toe zijn, in staat stelt een fictiewerk van veertig minuten te realiseren. Het in dit tijdsgewricht nogal libertijns klinkende thema One Night Stand mag daarbij vrij geïnterpreteerd worden. Van drie van de vijf tot nu toe uitgezonden afleveringen zou Kalverliefde een minstens zo adequate typering kunnen luiden.

De kwaliteit van de eerste vijf is heel behoorlijk. De twee beste waren gisteren en vorige week te zien, Twee dromen (VARA) van Arend Steenbergen en Snacken (VPRO) van David Lammers. Het kan bijna geen toeval zijn dat beide films ook door de regisseurs zelf geschreven werden, en in aanmerking zouden kunnen komen voor het predikaat `auteursfilm'.

Steenbergens ingenieus gecomponeerde script gaat over een man en een vrouw die zonder elkaar te kennen in elkaars droom zijn terechtgekomen. Het begint veelbelovend met een man in een concertzaal die plotseling ontdekt dat hij daar als enige naakt zit. Bij de aftocht (`pardon! pardon!') stuit hij op garderobejuffrouwen die zijn nummertje willen en een al even blote lotgenote. Aan het einde van de film klopt het allemaal als een bus, zelfs die Almachtige op de fiets.

Steenbergen, die hiervóór onder meer Temmink schreef, won voor Twee dromen al de Filmprijs van de Stad Utrecht en is een onbetwist talent. Maar de al in 2001 voor zijn eindexamenfilm met een Gouden Kalf onderscheiden David Lammers is ook een virtuoos in de vormgeving. Lammers' vorige week uitgezonden Snacken bevat scènes die je mond doen openvallen van bewondering, zoals het solo dansen van een provinciaal pubermeisje op een ijle moderne versie van Bert Kaempferts Bye Bye Blues. Ze bevindt zich dan op een decadent nichtenfeestje in Amsterdam, waar ze zich slecht thuisvoelt. Snel zoeken haar vriendin en zij weer een snackbar op, onderweg naar huis. Over de cultuurkloof heen roept Lammers een betovering op, een behoefte aan trance en het overschrijden van grenzen, die spreekt uit het schitterende spel van de jonge actrices Sallie Harmsen en Isis Cabolet, maar ook uit het fascinerende camerawerk van Jasper Wolf.

Nederland op zoek naar zijn verloren identiteit is niet alleen bijbellezing en klagen over onveiligheid op straat, maar ook een talentvolle generatie nieuwe filmers, van wie de besten, zoals Lammers en Steenbergen, te goed zijn om te passen in het huidige publieksgerichte beleid ten aanzien van het product `film'.