Een Britse onderneming met Nederlandse trekjes

De moederbedrijven van Koninklijke/Shell Groep krijgen een nieuwe gezamenlijke moeder. Shell wordt een Brits bedrijf met Nederlandse topmannen.

Is het de Dutch putsch die Britse en Amerikaanse beleggers zo vreesden of de Angelsaksische takeover waar Hollandse olieboeren zo bang voor waren? Een makkelijke vraag waarop Koninklijke/Shell Groep vanochtend een iets minder makkelijk antwoord gaf.

De duale structuur van Shell – sinds 1907 – gaat op de helling, dat is zeker. Shell wordt één bedrijf met één bestuur en één chef, herhaalde Jeroen van der Veer, de eerste chief executive officer van Shell ooit, vanochtend alsof het een mantra betrof.

Het energieconcern met twee moeders – Koninklijke Olie en Shell Transport & Trading – krijgt met ingang van volgend jaar zelf ook weer een nieuwe moeder: Royal Dutch Shell. Dit bedrijf wordt de nieuwe centrale organisatie waar alle andere bedrijfsonderdelen onder komen te hangen. De huidige aandeelhouder van de beursgenoteerde moederbedrijven worden straks betaald met nieuw uit te geven aandelen van Royal Dutch Shell, zo is het voorstel. De aandeelhouders van Koninklijke Olie bezitten straks 60 procent van de aandelen in de nieuwe houdstermaatschappij, de aandeelhouders van Shell T&T – gewoon naar rato van de huidige eigendomsverhoudingen.

Is dit het antwoord dat kritische aandeelhouders zo graag willen zien? Superbelegger ABP is positief. De aandeelhouder vindt het belangrijk dat er strakke verantwoordlijkheden, goede controlemechanismen en een duidelijke structuur bij Shell komen. ,,Op het eerste gezicht voldoet het voorstel aan die criteria'', liet het pensioenfonds vanmiddag weten.

De Nederlanders lijken het huidige bestuur te gaan domineren: Van der Veer als de hoogste baas in de nieuwe combinatie en oud ING-bankier/thriller-auteur Aad Jacobs als president-commissaris. Het hoofdkwartier komt ook naar Nederland. De top van Shell resideert straks in Den Haag, zoals het een Koninklijke onderneming betaamt. Volgens Shell ligt dat voor de hand gezien ,,de geschiedenis van de groep'' en de activiteiten die al gevestigd zijn in Nederland. De verwachting is dat door de samenvoeging van twee hoofdkantoren circa 200 man naar de hofstad zullen verhuizen. Ook een aardige impuls voor de lokale huizenmarkt.

Maar Shell als Hollandse onderneming verdwijnt. De nieuwe onderneming wordt geen naamloze vennootschap, maar een Britse equivalent daarvan: de plc. De voorkeur voor de plc heeft vooral te maken met opname in internationale beursgraadmeters, de graadmeters die een belangrijk houvast vormen voor beleggers bij hun selectie van aandelen. ,,De plc-vorm is gekozen omdat we in Londen makkelijker toegang hebben tot de kapitaalmarkt en als we een NV waren geworden hadden we niet in de FTSE-index opgenomen kunnen worden'', zei Lord Oxburgh vanochtend.

De Londense FTSE100-index accepteert geen buitenlandse rechtspersonen. Omgekeerd zijn er geen problemen. De AEX-index accepteert wel buitenlandse rechtspersonen in de beursgraadmeters. Omdat het nieuwe Shell ook weer een notering krijgt in Amsterdam, zal het straks gewoon weer met 10 procent meewegen in de AEX-index, zo is de verwachting.

De plc heeft nog een aardige bijkomstigheid. Verwarring over het wel of niet meer melden van effectentransacties door Shell-bestuurders – zoals eerder dit jaar – hoort met de nieuwe rechtsvorm eveneens tot het verleden. Net als Corus en CMG (beiden plc) en Air France KLM (société anonym) valt Shell straks niet meer onder de meldingsregels van de Autoriteit Financiële Markten.

Veel ingrijpender is uiteraard de Britse wetgeving die voor geheel Shell gaat gelden. De Britse regelgeving wordt de norm voor Shell. Bij alle belangrijke beslissingen is de wetgeving in het Verenigd Koninkrijk het ijkpunt. De consequenties van die keuze lijken veel wezenlijker dan de keuze voor Nederlandse topmannen die binnen een paar jaar evengoed opgevolgd kunnen worden.

Wel verzekerd is de belastingafdracht. Die gaat dankzij een deal met Financiën naar Nederland. De Britten het bedrijf, de belasting naar Nederland.