De oester wordt een echte shell

De supertanker draait bij, maar de thuishaven is niet langer Den Haag, maar Londen én ook een beetje New York.

Ja, energieconcern Koninklijke/Shell, ontsproten uit de gordel van Smaragd, blijft in Nederland. Hier staat het hoofdkantoor. Maar in zijn normen en waarden voor goed ondernemingsbestuur (zogeheten corporate governance) gaat het mengsel van Nederlandse (Koninklijke Olie) en Britse (Shell) wetten, codes en gebruiken overboord. British is best. Nieuwe normen, Engelse begrippen.

`Falend ondernemingsbestuur!' riepen grote, vooral Britse en Amerikaanse beleggers die Shell op de korrel namen na het uitbreken van het boekhoudschandaal rond de te veel geboekte olie- en gasreserves. Dat is ruim negen maanden geleden.

In het persbericht dat vanochtend, toch nog onverwachts, de discussie over het ondernemingsbestuur en de structuur van het bedrijf heeft beslist, worden de prioriteiten helder verwoord. Shell zal in ,,alle essentiële opzichten'' voldoen aan de Britse voorschriften.

De Amerikaanse wetgeving (Sarbanes-Oxley) is niet te vermijden en Shell zal die natuurlijk volgen, net als de regels op dit gebied van de Amerikaanse effectenbeurs, waar Shell-aandelen ook een notering hebben.

En ach, als dat allemaal zo wordt uitgevoerd in Londen en New York, voldoet het concern eigenlijk vanzelf aan de ,,belangrijkste doelstellingen'' van de Nederlandse regels voor goed ondernemingsbestuur, die verwoord zijn in de Code Tabaksblat.

De keuze voor de Britse normen en waarden betekent dat de beleggers op het gebied van ondernemingsbestuur de hoofdprijs winnen. De Britse wet- en regelgeving geeft aandeelhouders aanzienlijk meer zeggenschap dan de Nederlandse. Zo wijst Shell, in overeenstemming met de meest recente Britse aanbevelingen van Derek Higgs (zeg maar: de Nederlandse Tabaksblat) een onafhankelijke commissaris aan die moet fungeren als aanspreekpunt voor beleggers met klachten. Klachten over president-directeur Jeroen van der Veer. Of over president-commissaris Aad Jacobs.

De Britse Shell-commissaris Lord Kerr, die de commissie leidt die het hele plan heeft gemaakt, gaat deze rol spelen. Hij wordt de zogeheten senior independent non-executive director, zeg maar: een `vertrouwenscommissaris' voor beleggers. En dat is het verschil: in Nederland worden `vertrouwenscommissarissen' altijd geassocieerd met werknemers en ondernemingsraden.

De Shell-top weet straks zeker voor wie hij het allemaal doet: de aandeelhouder.