Burgmans speurt naar het lek

Winst en omzet van Unilever dalen. Topman Burgmans probeert de oorzaken te vinden. Zoals: waarom doen de concurrenten het beter?

De top van voedings- en zeepbedrijf Unilever lijkt het spoor bijster. ,,We doen het goed in moeilijke tijden'', vertelde topman Antony Burgmans vorig jaar in een vraaggesprek met deze krant. Die tevredenheid is over. De concentratie op topmerken – Unilever hief bijna 1200 merken op – bracht niet de groei waarop gerekend was. Begin dit jaar trok hij zijn omzet- en winstdoelstellingen in.

Topmerken als Omo, Dove, Rexona, Knorr en Ola groeien dit jaar niet met 5 à 6 procent per jaar, maar hooguit 3 procent. De winst stijgt dit jaar niet 10 tot 13 procent, maar maximaal 5 procent. De aandelenkoers kreeg flinke klappen op de beurs.

In hetzelfde vraaggesprek stelde Burgmans dat zijn producten niet te duur waren geworden ten opzichte van de concurrentie. Vanochtend kondigde het concern aan dat een fors aantal producten in Europa goedkoper worden. Ook introduceert het bedrijf voordeliger varianten. In Groot-Brittannië, Ierland en Portugal werden onlangs lager geprijsde wasmiddelen op de markt gebracht.

Unilever heeft tot nu toe beweerd geen last te hebben van huismerken die onder de eigen naam van supermarkten in de schappen liggen. Burgmans zei vorig jaar dat hij die verhalen al hoort sinds hij 32 jaar geleden bij Unilever in dienst kwam: ,,Zie: we bestaan nog steeds!'' Vanochtend vertelde het bedrijf veel hinder te hebben van ,,de aanhoudende groei van discounters en het antwoord hierop van de traditionele detailhandel.''

Het concern vecht met een veelkoppig monster. Enkele onderdelen presteren niet goed, zoals diepvries (Iglo/Mora), parfums (Calvin Klein) en afslankmiddelen (Slim-Fast). Hoewel overal is ingegrepen, kwam dat laat, erkende de leiding. Bovendien is de concurrentie verhevigd door prijzenoorlogen in supermarkten in Europa en Azië. Rivalen als Nestlé, Procter & Gamble en L'Oréal gaan agressief te keer.

Deze bedrijven slagen er tot nu toe beter in om te reageren op het lage consumentenvertrouwen. Zowel de prestaties van deze bedrijven op de beurs als wat betreft omzet en winst zijn stukken beter dan Unilever. De omzet van Unilever in Europa, op dit moment hét slagveld, daalde 5 procent in het derde kwartaal. Dit terwijl de verkopen bij Nestlé (diepvries, ijs, koffie, chocolade) juist 2,9 procent stegen. Unilever wijt de afnemende ijs- en ijstheeomzet aan het slechte weer in Europa. Bij Nestlé werd eerder deze week bij de presentatie van zijn kwartaalcijfers met geen woord geklaagd over de regen. In de eerste negen maanden van dit jaar steeg de omzet van Nestlé met 3 procent, bij Unilever nam die met 3 procent af.

In de afgelopen anderhalf jaar raakte ook de haalbaarheid van het strategische plan `Weg naar groei' uit 2000 verder uit zicht. Toen eerder dit jaar belangrijke doelen van het strategisch plan niet haalbaar leken, zei financieel bestuurder Rudy Markham dat het vijfjarenplan er eigenlijk op gericht was ,,slagvaardiger en efficiënter te worden''.

De onderneming besloot dit jaar concrete doelstellingen te laten vallen. Burgmans zei dat Unilever bij de beste zeven van vergelijkbare bedrijven moest horen door vergroting van de kasstroom en een beter rendement op het geïnvesteerde vermogen. Nu al, nog voordat de periode is aangebroken, twijfelt Unilever over het nieuwe vijfjarenplan.

Analisten speculeren al langer op het aftreden van Burgmans. Zijn co-voorzitter Niall FitzGerald stapte deze zomer al op. Diens opvolger Patrick Cescau, sinds drie weken in dienst, heeft wellicht andere ideeën over de toekomst van Unilever en probeert de nieuwe strategie naar zijn hand te zetten.