Vrije jongens in de staalindustrie vinden elkaar

Twee staalbedrijven die vijf jaar geleden nog nauwelijks een rol van betekenis speelden, vormden gisteren samen het grootste staalconcern ter wereld: Mittal Steel, voor 80 procent in handen van de Brits-Indiase staalbaron Lakshmi N. Mittal.

De staalindustrie gaat de oliemaatschappijen achterna, voorspelde staalbaron Lakshmi N. Mittal (54) iets minder dan een jaar geleden op een congres in Parijs. ,,De olie-industrie bestaat uit een paar grote, mondiale spelers, terwijl de tien grootste staalproducenten samen maar een kwart van de wereldwijde staalproductie voor hun rekening nemen.'' Binnen tien jaar ziet de staalwereld er heel anders uit, zei Mittal. ,,Dan is er nog maar een handvol spelers over die in alle belangrijke regio's actief zijn en ieder 80 tot 100 miljoen ton staal produceren.''

Mittal zette gisteren zelf de eerste grote stap in die richting: hij kondigde de overname aan van de Amerikaanse International Steel Group (ISG), die samen met zijn eigen staalbedrijven LNM en Ispat zal opgaan in het nieuw te vormen Mittal Steel. Mittal Steel bezit na de overname van ISG 5 havens, 18 ijzererts- en steenkoolmijnen, 9 cokesfabrieken, 26 hoogovens, 50 gieterijen en honderden walserijen verspreid over 36 fabrieken in 4 werelddelen. Het bedrijf telt 165.000 werknemers.

Lakshmi N. Mittal, die zelf een belang van 81,7 procent in de nieuwe staalgigant krijgt, breidt zijn productiecapaciteit met de overname uit van 50 tot 70 miljoen ton. De daadwerkelijke productie – niet alle fabrieken benutten hun volledige capaciteit – komt dit jaar op 57 miljoen ton, waarmee Mittal het Luxemburgse Arcelor passeert als grootste staalproducent ter wereld. Arcelor ontstond twee jaar geleden uit een fusie van staalfabrieken in België, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Luxemburg en produceert 43 miljoen ton staal per jaar.

,,We hebben nog wel even te gaan tot we aan die 80 tot 100 miljoen ton zitten'', zegt Aditya Mittal (27), zoon van Lakshmi Mittal en beoogd financieel topman van Mittal Steel, in een telefonische toelichting vanuit New York. ,,Maar voorlopig concentreren we ons op de integratie met ISG. We volgen ons eigen tempo.''

Mittals LNM Group was vorig jaar al uitgegroeid tot de tweede staalproducent ter wereld. ISG bestaat zelfs pas tweeënhalf jaar en is nu al de grootste staalproducent in de Verenigde Staten. Mittal en de oprichters van ISG, Wilbur L. Ross en Rodney Mott, zijn de vrije jongens van de staalindustrie. Ze deden de afgelopen jaren waar niemand anders in de staalindustrie trek in had: het opkopen van verliesgevende, veelal verouderde staalfabrieken en miljarden investeren in het saneren en moderniseren daarvan. ,,ISG past wat dat betreft goed bij ons, want daar heerst dezelfde ondernemingsgeest als bij ons'', zegt Aditya Mittal.

LNM veroverde, vooral de laatste vijf jaar, grote delen van het voormalige Oostblok en maakte winstmachines van voormalige staatsbedrijven die op sterven na dood waren. ISG kocht de failliete boedels van vijf Amerikaanse staalbedrijven, waaronder LTV en Bethlehem Steel, die omvielen omdat ze de loodzware pensioenlasten voor honderdduizenden ex-werknemers niet langer konden opbrengen. Door de faillissementen zijn al die verplichtingen vervallen aan de staat. ,,ISG is mede daardoor nu een kerngezond bedrijf in een van de grootste staalmarkten ter wereld.''

Mittals andere staalbedrijf, Ispat, had zelf ook al staalfabrieken in de Verenigde Staten en Aditya Mittal verwacht dan ook zeker synergieën te kunnen bereiken met de productiefaciliteiten van ISG. Vijf van de grootste staalfabrieken in de Verenigde Staten liggen naast elkaar aan Lake Michigan, tussen Chicago en Detroit, in het hart van de Amerikaanse auto-industrie. ,,Daarvan zijn er nu vier van ons.''

Door samen te gaan met ISG verwacht Mittal verder een betere geografische spreiding te bereiken. ,,Met ISG erbij hebben we ongeveer de helft van onze productie in Noord-Amerika en West-Europa en de helft in de rest van de wereld. Dat is een goede balans.''

Lakshmi Mittal – tegenwoordig de vijfde rijkste inwoner van Groot-Brittannië en eigenaar van het duurste huis ter wereld, in Londen – begon het opbouwen van zijn staalimperium in de jaren negentig met het opkopen van noodlijdende staalfabrieken onder de vlag van Ispat International, de internationale divisie van Ispat Industries, het staalbedrijf van Mittals vader in India, waar Lakshmi Mittal 25 jaar voor werkte. In 1995 neemt Mittal Ispat International van zijn vader over en verhuist hij naar Londen. Een minderheidsbelang in het bedrijf brengt hij naar de beurs in Amsterdam en New York en van de opbrengst van de beursgang koopt hij staalbedrijven in Frankrijk, Duitsland, Canada, Mexico en de VS.

Hij begeeft zich ook op minder stabiele staalmarkten, maar om beleggers niet af te schrikken, brengt hij grote overnames in onder meer Kazachstan, Roemenië en Algerije niet onder bij Ispat maar in LNM, waar hij zelf alle aandelen van bezit. Mittal zette de afgelopen jaren grote stappen in de nieuwe EU-lidstaten Tsjechië en Polen, waar hij de biedingsstrijd om de geprivatiseerde nationale staalindustrieën won. Inmiddels heeft LNM sterke posities in groeimarkten als Oost-Europa en China – dat Mittal vanuit Kazachstan en een kleine fabriek in China belevert – en is LNM een stuk winstgevender dan Ispat, dat vooral in krimpende westerse markten actief is.

In de nieuwe combinatie met ISG levert LNM, dat dankzij de geëxplodeerde staalprijs nu recordwinsten behaalt, dit jaar twee derde van de verwachte operationele winst van 6,8 tot 7 miljard dollar, op een omzet van 31,5 miljard dollar (24,6 miljard euro). Mittal: ,,Daarmee zijn we niet alleen de grootste, maar ook de meest winstgevende staalproducent ter wereld.''

BREAKING VIEWS: pagina 17