Kiezen tussen broedvogels en bedrijven

,,Pats boem, zomaar in het groen'' wil Deventer een bedrijventerrein aanleggen, tegen de zin van omwonenden. Er zijn 255 bezwaarschriften tegen ingediend.

,,Een fazant!'', roept Pauline Ypma. Ze is lid van een werkgroep die sinds enkele jaren vecht tegen de komst van een bedrijventerrein in het buitengebied van Deventer. Het dier holt over een omgeploegde akker in de richting van een pad met de schilderachtige naam Weg in de Allemansgading.

Plaats van handeling is het Sallandse coulissenlandschap ten oosten van Deventer. Dat zal deels worden ,,vernietigd'' door plannen van de gemeente om er een bijna negentig hectare groot bedrijventerrein te vestigen, Linderveld. Voor een uitbreiding naar 155 hectare ligt de milieueffectrapportage (MER) klaar. ,,Pats boem, zomaar in het groen'', zegt omwonende Jeroen Bartels. Voorzitter Anne-Lot Haag: ,,De gemeente vernietigt een prachtig gebied.'' Op Linderveld komen zeldzame diersoorten voor, zoals elf soorten vleermuizen, veel broedvogels, vlinders en libellen, en bijzondere paddestoelen.

De plannen voorzien in een `bedrijvenpark' voor lichte industrie. ,,De gemeente Deventer kampt met een groot tekort aan ruimte voor bedrijven'', aldus de toelichting op het bestemmingsplan dat onlangs door de gemeenteraad is vastgesteld en nu bij de provincie Overijssel ter goedkeuring ligt. ,,Deze situatie belemmert de noodzakelijke sociaal-economische ontwikkeling van de gemeente.''

,,Wij zijn uitverkocht'', licht wethouder Bert Doornebos (PvdA) van Economische Zaken toe. ,,We hebben alleen nog kleine kavels aan te bieden. Als we bedrijven `nee' moeten verkopen, is dat slecht voor de werkgelegenheid.'' De afgelopen decennia was Deventer ,,ingeperkt door strakke grenzen'' met de buurgemeenten, zegt de wethouder, ,,hoewel deze stad een centrumfunctie voor de regio heeft''.

Pas toen Diepenveen enkele jaren geleden met Deventer fuseerde, kon Deventer (85.000 inwoners) in het noorden en oosten ruimtelijk beleid ontwikkelen. Dat heeft geleid tot het gewraakte bedrijvenpark, Linderveld. Ook komt er langs de autosnelweg A1 ten zuiden van de stad een 120 hectare groot bedrijventerrein: Epse-Noord. Doornebos: ,,Met Linderveld en Epse-Noord kunnen we een jaar of vijftien vooruit.''

De werkgroep heeft een spandoek opgehangen in een weiland, pal tegenover woningen van nieuwbouwwijk De Vijfhoek. ,,Die mensen was beloofd dat ze in het groen kwamen te wonen. Ze krijgen vanuit hun ecologische woningen uitzicht op industrie'', zegt Jeroen Bartels. Het zal jaren duren voordat een groene bufferzone de bedrijven aan het zicht onttrekt. Er zijn in een korte actie twaalfhonderd handtekeningen opgehaald. Op elke fase van het bestemmingsplan zijn honderden inspraakreacties gekomen.

Anne-Lot Haag: ,,Na de verkiezingen hadden wij de nieuwe gemeenteraadsleden uitgenodigd om ze bij te praten. Wie schetst onze verbazing dat ook de burgemeester en twee wethouders komen opdagen. De wethouders hebben het hoogste woord. Geen raadslid durft meer iets te zeggen.'' Bartels: ,,Er heerst in deze stad een sfeer van: wij moeten honderdduizend inwoners krijgen. Men bluft over economische ontwikkeling. Het is een prestigekwestie.''

De actievoerders hebben een reeks bezwaren geformuleerd. Linderveld is niet nodig omdat er, met Epse-Noord, al genoeg bedrijventerrein beschikbaar komt. ,,De prognoses dateren uit de tijd dat de economie booming was'', zegt Bartels. Bovendien kan de bestaande voorraad nog worden aangevuld met industrieterrein in het verpauperde Havenkwartier. Daar wil de gemeente echter woningen bouwen.

De MER voor Linderveld vindt de werkgroep onder de maat. Het terrein zal met wateroverlast te maken krijgen, nu al staan er grote waterplassen. ,,De watertoets is opzichtig omzeild.'' Ook voorziet de werkgroep verkeersproblemen. Na jaren discussie wordt dezer dagen een weg aangelegd die vier woonwijken en de nieuwe Vinex-wijk de Vijfhoek ontsluit, ,,maar die is niet berekend op veel vrachtverkeer'', zegt Anne-Lot Haag.

De Kamer van Koophandel benadrukt de noodzaak van een bedrijventerrein. ,,Voor de economische ontwikkeling van Deventer is dit, los van een economisch dipje, erg belangrijk'', zegt regiosecretaris Feije Sijbrandij. ,,Als de economie straks weer aantrekt, moet de stad een voorraad hebben, al was het maar om bedrijven uit de bebouwde kom te kunnen verhuizen.'' Van ,,industrie'' zal geen sprake zijn, stelt de Kamer van Koophandel. Het gaat om ,,kleinschalige bedrijvigheid'', aldus Sijbrandij, die ,,dankzij de protesten'' aan zeer strenge voorschriften is gebonden en ,,mooi wordt ingepast'' en waarvoor de nieuwe provinciale weg juist ,,een uitstekende ontsluiting'' is.

Wethouder Doornebos zegt de bezwaren van omwonenden te begrijpen. ,,Ik ben in Deventer geboren en getogen. Natuurlijk gaat het mij aan het hart dat we open ruimte moeten opofferen voor woningen en bedrijven.'' De locatie is niet ideaal, erkent de wethouder. Doornebos: ,,Ik had liever nog zo'n bedrijventerrein gehad als Epse-Noord, dat aan de snelweg ligt. Maar dat hebben we niet. Als we de klok konden terugzetten, waren we misschien tot andere besluiten gekomen.'' Achteraf bezien, stelt Doornebos, hebben gemeentegrenzen te lang het beleid bepaald. ,,We hadden allen wat eerder bereid moeten zijn om niet zo ingewikkeld te doen over grenzen.''

Met ,,prestige'' heeft Linderveld niets te maken, zegt de wethouder. ,,Wij hoeven echt niet steeds groter te groeien. We hebben wel een centrumfunctie. Door hier te bouwen, voorkomen we dat de dorpen in de omgeving uitbreiden en het platteland wordt volgebouwd.''

De provincie Overijssel, die veel belang zegt te hechten aan regionale afstemming, organiseert binnenkort een hoorzitting. Gedeputeerde Theo Rietkerk: ,,Er zijn 255 bezwaren. Dat zijn er zo veel dat een hoorzitting op zijn plaats is.''