`Hoogervorst heeft gevaarlijk doel'

De Tweede Kamer debatteert deze maanden over de begrotingen van de departementen. Deze week: Volksgezondheid. Een tweegesprek tussen twee Kamerleden, van coalitie en oppositie.

Formeel kan de Tweede Kamer niets aan de `begroting' van de zorgsector veranderen. Ze mist immers het recht om die raming, in totaal 46 miljard waarvan er 45 door premieheffing en eigen bijdragen worden opgebracht, te amenderen. Toch zal bij de bespreking van de begroting van ruim acht miljard euro van minister Hoogervorst (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VVD) en zijn staatssecretaris Ross (CDA) de meeste tijd en aandacht aan de zorg worden besteed.

Het is een sector waarbij in debatten emoties vaak de boventoon voeren en waarbij het ook bijna altijd over koopkrachtplaatjes gaat. Rationalisten als het Tweede-Kamerlid Frank Heemskerk (PvdA) en zijn collega van de VVD, Edith Schippers, proberen met argumenten de minister duidelijk te maken dat vooral de burger moet winnen bij alle veranderingen waar de zorgsector voor staat.

Wat is uw oordeel over elkaar?

Schippers: ,,Ik denk positief over hem omdat hij met een open blik naar de problemen in zorg kijkt. Ik ontdek bij hem vaak nieuwe gedachten en nieuwe impulsen en dat waardeer ik altijd zeer in mensen. Dit betekent overigens niet dat we het altijd met elkaar eens zijn, integendeel. Maar die open blik, dat probleemoplossend zoeken, dat spreekt me erg aan.''

Heemskerk: ,,Ze is heel helder, heeft ook heel veel verstand van de zorg. Ze zit er ook al tien jaar in. Wat ik niet goed vind is dat dat ze soms de problemen in de zorg erg simplificeert door er bijvoorbeeld de logistiek bij Albert Heijn bij te halen. Dan denk ik: de zorg is toch wel ingewikkelder dan een potje pindakaas. De gezondheidszorg is ook geen gewone markt.''

Hoe sterk vindt u het optreden van minister Hoogervorst?

Heemskerk: ,,Wat ik goed vind aan deze minister is dat hij de lijn van een aantal ontwikkelingen doortrekt. Zoals de invoering van een basisverzekering en de opheffing van het verschil tussen ziekenfonds en particuliere verzekering opheft. Maar ook de rol die hij de verzekeraars toedicht als kritische inkoper. Positief is bovendien dat hij het probeert zo te doen dat het vooral de burger wordt die kan gaan bepalen wat er in de de zorg gebeurt.

,,Wat hij verkeerd doet is dat hij zich meer een man van de systemen dan van de patiënten toont. Hij laat zich weinig voorstaan op een echte zorginhoudelijke betrokkenheid. De enige keer was over de homeopaten. Het kwam uit zijn tenen toen hij zei dat die alleen maar water verkochten. Dat heeft hij geweten. Sindsdien blijft hij erg ver weg van mensen beter maken en zit hij wel erg in de sfeer van prikkels, systemen en financiën. Hij roept daardoor de reactie op van mensen: er is toch wel meer dan dat.''

Schippers: ,,Wat ik in Hoogervorst waardeer is dat hij de problemen die nu al jarenlang spelen, waar we al jarenlang aan wat proberen te doen zonder dat het er daadwerkelijk van komt, echt wil oplossen. Dat is een heel gevaarlijke doelstelling voor een minister, want kijk maar naar zijn voorgangers die dat ook allemaal hebben geprobeerd en die hebben allemaal hun Waterloo gevonden met hun systeemdiscussies. Hij heeft inderdaad een sterk imago als financieel specialist, maar zijn drive is heel sterk dat mensen die gebruik maken van de zorg ook een betere gezondheidszorg krijgen. Ik verwacht dat hij dit ook niet loslaat.

,,Waar ik kritischer over ben is dat hij op bijna onliberale manier gelooft in de maakbaarheid van de mens. Dat stoort mij buitengewoon. Hij wil de mensen een overheidsnorm opleggen: de mensen moeten niet roken, mogen niet of maar matig drinken, moeten meer bewegen en minder vet en zoet gaan eten. Ze mogen een heleboel dingen niet, en moeten heel veel andere dingen wel. Ik zie de problemen wel, maar die los je niet met overheidsvoorlichting op zoals hij denkt. Het vraagt een veel fundamentelere oplossing, bijvoorbeeld door er voor te zorgen dat er in de steden voldoende speelruimte voor kinderen blijft.''

Waar gaat u het bij de behandeling van de begroting over hebben?

Schippers: ,,Ik besteed erg veel aandacht aan preventie, dat vind ik heel belangrijk. Daarnaast aan het stelsel en aan de arbeidsmarkt in vooral de eerste lijn. En net als vorig jaar zal ik pleiten voor versterking van de ICT in de zorg, onder meer nodig voor de invoering van een elektronisch patiëntendossier waarvan de burger eigenaar is.''

Heemskerk: ,,Ook de eerste lijn en dan vooral aan de rol en positie van de huisartsen. We willen dat ze meer gaan doen, want ze bieden relatief goedkope zorg, door hem te ontlasten door de inschakeling van verpleegkundigen. Bij grotere praktijken kunnen er ook meer dingen worden gedaan die nu soms nog door specialisten worden gedaan.

Tweede punt is de nieuwe zorgverzekeringswet: ik vind dat de overheid echt moet regisseren hoe de informatie van de ziekenhuizen en van de verzekeraars begrijpelijk bij de burgers komt.

,,Ik wil dat niet doen door allerlei informatieverplichtingen op te leggen, maar ik wil een pleidooi houden de burgers en patiënten een informatierecht te geven. Zodat ik, wanneer ik mijn oma naar een verpleeghuis breng, weet hoe dat op de verschillende punten die van belang zijn scoort.''

Dit is het derde tweegesprek tussen Kamerleden aan de vooravond van begrotingsbehandelingen. De vorige aflevering verscheen op 12 oktober.