Brussel is nog niet tevreden in subsidieruzie VS

Ondanks de aankondiging van Eurocommissaris Pascal Lamy (Handel) om de strafheffingen op Amerikaanse importgoederen per 2005 te staken, is het conflict met de Verenigde Staten over de fiscale bevoordeling van Amerikaanse exporteurs nog niet van de baan. Lamy is het niet eens met de overgangsregeling in deze wet.

De Eurocommissaris ,,verwelkomde'' gisteren de ondertekening door de Amerikaanse president Bush van een wet die een eind maakt aan fiscale exportsubsidies via Foreign Sales Corporations (FSC's). Maar Lamy kondigde meteen aan dat de EU de overgangsregeling van deze wet aan de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zal voorleggen. Onder meer vliegtuigbouwer Boeing, Microsoft (software) en Intel (chips) profiteren van de subsidies.

De nieuwe VS-wet is de laatste poging van Bush te voldoen aan een WTO-uitspraak die de fiscale bevoordeling via de FSC's in mei 2003 als illegaal veroordeelde. FSC's zijn gevestigd in belastingparadijzen. De WTO machtigde de EU met strafheffingen te komen voor in totaal 4 miljard dollar, het jaarlijkse bedrag aan Amerikaanse fiscale exportsubsidies.

De EU besloot vanaf maart van dit jaar een importheffing van 5 procent op te leggen op een reeks Amerikaanse importgoederen, die elke maand met 1 procent werd verhoogd. De sancties leveren volgens Lamy dit jaar 300 miljoen dollar (240 miljoen euro) op. De stapsgewijze verhoging van de heffing was bedoeld om de VS tijd te geven om de wetgeving aan te passen.

Lamy noemde de nieuwe Amerikaanse wet gisteren ,,een overwinning voor het multilateralisme''. De stopzetting van de lopende Europese strafheffingen moet nog worden goedgekeurd door de EU-lidstaten. Lamy waarschuwde echter dat er toch nieuwe heffingen kunnen komen, als de WTO de overgangsregeling voor de Amerikaanse fiscale exportsubsidies onwettig vindt. Zo'n oordeel kan binnen 90 dagen komen.

De EU had informeel ingestemd met een overgangsperiode, op voorwaarde dat alle belastingvoordelen op 31 december 2006 zouden eindigen. De door president Bush ondertekende wet voorziet in een overgangsperiode van twee jaar, waarbij volgens Lamy in 2005 nog 4 miljard dollar en in 2006 3 miljard dollar aan fiscale exportvoordelen beschikbaar is.

Lamy noemde het ,,nog zorgwekkender'' dat daarna nog ongelimiteerd exportsubsidies beschikbaar zijn voor bedrijven die voor 17 september 2003 contracten hebben getekend. Volgens de EU is deze zogenoemde grandfatheringclausule – die voordelig is voor bedrijven die kapitaalgoederen met lange levertijden verkopen – onverenigbaar met de WTO-regels. Lamy noemde met name Boeing, met wie hij overigens nog een ander geschil over subsidiëring uitvecht.

Het conflict tussen de EU en de VS over de illegale exportsubsidies loopt al jaren. In 2000 tekende ex-president Clinton al een nieuwe wet, die volgens de EU feitelijk niets veranderde. De WTO stelde Brussel daarna in het gelijk.