Bewondering voor engerds

Dit is een natuurfilm met een missie. In de serie met de wat algemeen klinkende naam Survival presenteert National Geographic de aflevering Secret world of bats. Vleermuizen zijn volgens de commentaarstem ,,slachtoffers van bijgeloof'' geworden. En dat wil deze documentaire rechtzetten.

We maken een reis over de wereld naar allerlei bijzondere vleermuissoorten onder de deskundige begeleiding van de Amerikaanse zoöloog Merlin Tuttle, vleermuiskenner en oprichter van de beschermingsorganisatie Bat Conservation International. Volgens Tuttle is het vijf voor twaalf. Overal ter wereld worden de bijna duizend soorten vleermuizen met uitsterven bedreigd, vooral door verstoring en bejaging door de mens.

Dat heeft ernstige gevolgen, aldus Tuttle. Sommige soorten eten iedere avond tonnen schadelijke insecten. Nectar-etende vleermuizen vormen een cruciale schakel in het ecosysteem doordat zij het stuifmeel van 's nachts bloeiende planten overbrengen van bloem naar bloem. Weer andere soorten zijn onmisbaar omdat zij de zaden van planten verspreiden. Herstel van tropisch regenwoud nadat het is kaalgekapt begint met vruchtdragende planten als Cecropia en nachtschade-achtigen, waarvan de zaden door poepende vleermuizen op de open plek zijn beland.

De documentaire weet zijn boodschap helder over te brengen. Niet in de laatste plaats dankzij de prachtige vertraagde beelden van vleermuizen die in volle vlucht feilloos hun prooi weten te pakken, of dat nu een krekel, een hagedis, een vis of een vrucht is.

Die verstilde verwondering is zelfs aanwezig als de kijker er even later van nabij getuige van is hoe een vampiervleermuis een nietsvermoedende slapende kip te grazen neemt. Deze vampiervleermuis is het bloeddorstige neefje dat met zijn gedrag de hele familie een slechte naam heeft bezorgd. Maar het gaat zo subtiel, dat ook deze engerd respect en bewondering afdwingt.

De vleermuis sluipt steels en geduldig op zijn slapende slachtoffer af. Met zijn infrarood gevoelige snuit zoekt hij een geschikt bloedvat uit, en pijlsnel geeft hij een prikje met zijn scheermesscherpe tanden. Met snelle tongbewegingen likt de vampier het druppelende bloed op. De kip zal het pas de volgende ochtend merken, de vleer is dan al lang vertrokken.

Secret world of bats, National Geographic, 22.00-23.00u.