`Wat een knappe man was Bogie!'

Lauren Bacall is een van de hoofdgasten op de Viennale, het filmfestival in Wenen. De tachtigjarige ster vertelt er over haar legendarische leven. ,,Als je eenmaal verliefd bent op Mister Bogart, heb je geen keuze.''

Ze is snipverkouden, waardoor haar stem nog lager en gevaarlijker klinkt dan normaal. Ze drinkt haar mineraalwater direct uit de fles. Ze is Lauren Bacall. Ze is stoer. Ze is cool. Ze is een ster.

Lauren Bacall is een van de hoofdgasten van de Viennale, het filmfestival in Wenen, bekend om zijn uitgelezen combinatie van vernieuwende films uit heden en verleden uit verschillende filmculturen. Een klein retrospectief van haar films, waarin de klemtoon ligt op de vier films die ze met haar grote liefde Humphrey Bogart maakte, begeleidt haar komst naar Wenen.

Voorafgaand aan de galavoorstelling van The Big Sleep – ,,Mijn hele leven zit in die film. En wat een knappe man was Bogie toch!'' – uit 1946 van Howard Hawks, de regisseur die haar modelleerde en groot wilde maken totdat Bogart op het toneel verscheen, staat de tachtig jaar kwieke ster de pers te woord.

De laatste keer dat ze hier was, vertelt ze, ergens in de jaren zestig, was ze vastbesloten om met acteur Jason Robarts te trouwen. ,,Het ging niet. De burgerlijke stand wilde per se een overlijdingsakte van Bogart zien. Alsof ik met dat ding in m'n zak rondloop. Ik keek die ambtenaar in de ogen en zei: `Weet u dan niet dat hij dood is?' Maar dat was niet genoeg.'' Bacalls leven is een aaneenschakeling van haast legendarische verhalen en anekdotes. Maar: ,,Ik hou er niet van om een icoon of een legende te worden genoemd. Een legende is iets uit het verleden, een verhaal over vroeger. Je kunt niet leven en een legende zijn. Het is sowieso niet goed voor acteurs om in een hokje te worden gestopt. Al is dat precies wat regisseurs doen: ze karakteriseren je.''

Bacalls gloriedagen liggen in de jaren veertig en vijftig, toen het voormalige model door Howard Hawks werd ontdekt en onverbiddelijke vrouwen mocht spelen in films die nu tot de klassiekers van de filmgeschiedenis behoren: To Have and to Have Not, The Big Sleep en Key Largo. ,,Howard Hawks had grote plannen met me'', zegt Bacall. ,,Het was zijn droom om van een onbekend meisje een ster te maken. Toen verscheen Mister Bogart op het toneel en gooide roet in het eten. Howard Hawks heeft alles gedaan om die relatie te voorkomen. Maar als je eenmaal verliefd bent op Mr. Bogart, dan heb je geen keuze. Als ik hem niet had ontmoet had ik vast een betere carrière gehad, maar ik gaf de voorkeur aan Mr. Bogart.''

Sinds regisseur Lars von Trier haar rollen gaf in Dogville en het net voltooide Manderlay, is Bacall weer terug in de eredivisie van de filmwereld. ,,In Manderlay speel ik een soort levend lijk. Ik lig praktisch de hele tijd in mijn doodsbed, zonder make-up. Lars von Trier wilde dat het er allemaal zo lelijk mogelijk uitzag. Dat maakt mij niet uit. Ik kijk toch niet graag naar mezelf. Ik werk bij voorkeur met regisseurs die een visie hebben, een idee over wat ze willen laten zien. Ik ben niet het soort actrice dat per se een bepaald soort rollen wil. Film is een regisseursmedium. In het theater, mijn eigenlijke grote liefde, komt het meer op de acteur aan.''

Dogville werd in Amerika ontvangen als een anti-Amerikaanse film. Een reden voor de politiek zeer uitgesproken Bacall om haar mening over de stand van zaken in haar vaderland te ventileren. ,,Ik denk niet dat Dogville een anti-Amerikaanse film is. Maar als Bush wordt herkozen ben ik ook anti-Amerikaans. Hij kan trouwens niet hérkozen worden, want hij heeft de vorige verkiezingen niet eens gewonnen. Don't get me started. De Republikeinen hebben meer kapot gemaakt dan wie ook in onze geschiedenis. We zijn de meest gehate mensen ter wereld. In ons eigen land zijn de burgerrechten kapot gemaakt. Bush kijkt neer op de kunstwereld, hij weet niet eens wat kunst is. Maar acteurs hebben net zozeer de plicht en het recht zich uit te speken als ieder ander.''