Rock is kunst met vieze gitaren en vette drums

De Nederlandse rockband The Meteors komt weer bij elkaar voor een aantal optredens. Onlangs werd het debuut van de groep, Teenage Heart, opnieuw uitgebracht.

,,Hè Hugo, leen me even een geeltje!'' Hoe vaak zal Hugo Sinzheimer dat niet hebben gehoord? De zanger van The Meteors, de vernieuwende Nederlandse rockband die eind jaren zeventig opkwam in het kielzog van Herman Brood, had een prominente rol in de film Cha Cha (1979) van Brood, waarvan onlangs een nieuwe versie in première ging op het Nederlands Filmfestival in Utrecht. Twee nummers speelden ze in die film, waarvan er één (Take it all in) door Brood werd onderbroken met de vraag om een kleine financiële bijdrage. Daarna bleef het verzoek om een geeltje een gevleugelde uitspraak onder de fans.

Het zou onrechtvaardig zijn als The Meteors, die actief waren van 1977 tot 1982, alleen in de herinnering zouden voortleven om die five minutes of fame. Platenmaatschappij EMI bracht onlangs hun debuut Teenage Heart (1979) opieuw uit, onder de titel Teenage Heart Xtra, aangevuld met drie live-opnamen. Zelden debuteerde een Nederlandse popgroep met zo'n ijzersterke verzameling popsongs – van de single It's you, only you tot het duistere Wired en scherpe rocknummers als Blitzkrieg. Het geluid is soms wat gedateerd – vooral door de bijdragen van de synthesizer, die toen juist zo modern was. Maar de melodieuze, meeslepende songs staan nog steeds overeind, dankzij de gepassioneerde zang van Hugo Sinzheimer, die goed naar David Bowie heeft geluisterd, en het opzwepende gitaarwerk van Ferdinand Bakker. Het tweede en derde album – Hunger (1980) en Stormy Seas (1982) – zullen volgend jaar opnieuw verschijnen. De ruim twintig jaar na dato heropgerichte groep geeft ter gelegenheid van die re-releases ook een aantal optredens.

Hugo Sinzheimer zette in de tweede helft van de jaren zeventig zijn eerste stappen in de muziek, toen nog als student aan de kunstacademie in Groningen. Herman Brood was net in de stad neergestreken, en speelde alle café's in de binnenstad plat. De impact van Brood op de Groninger muziekscène was vergelijkbaar met die van punk, vertelt Sinzheimer (51) in de Amsterdamse kunstenaarssociëteit Arti et Amicitae. ,,Brood liet zien dat je het gewoon moest doen, dat je niet te veel moest opkijken tegen de grote namen en de grote bands. Brood was een ijsbreker in volle vaart, die daardoor de vaargeul heeft geopend voor heel veel anderen. Dat was zijn werkelijke belang. Niet de hype rond zijn persoon of zijn drugsgebruik.''

Na zijn opleiding trok Sinzheimer naar Amsterdam met het plan een `serieuze band' op te richten. Hij had toen al teksten geleverd voor vier nummers van Brood. In Amsterdam kwam hij in contact met gitarist Ferdinand Bakker en drummer Job Tarenskeen, voormalige leden van de progressieve rockgroep Alquin. Na audities werd daar de jonge keyboardspeler Âke Danielson aan toegevoegd, en volgde een periode van intensieve repetities en nummers schrijven. ,,Het was hard werken, maar gewoon van negen tot vijf. In Nederland bestaat het idee dat je in de popmuziek een liederlijk leven moet leiden. Dat heb ik altijd onzin gevonden. Ik kan nu nog steeds een halve marathon lopen.''

Muzikaal waren The Meteors allesbehalve een epigoon van Brood. Geïnspireerd door Bryan Ferry en David Bowie brachten zij een `Europees gevoel' in hun muziek. ,,We wilden een echte rockband zijn, maar met een sophisticated feel'', zegt Sinzheimer. ,,Dat was geen geplande actie, maar een kwestie van affiniteit.'' Het zingen leerde hij al doende. ,,Ik heb mijn eerste zanglessen gehad van Nina Hagen, zij was toen een vriendinnetje in de periferie van Herman. `Bauch! Du! Bauch!' riep ze dan. Ze bedoelde: goed uit je buik ademhalen, dan hoef je niet knijpen en niet te schreeuwen. Een `jonge-honden-plaat' noemt Sinzheimer hun debuut Teenage Heart. ,,Wat ik me van de opnamen vooral herinner, is dat mijn vader twee maanden daarvoor was overleden. Dat hoor ik nu terug in de emotionaliteit en intensiteit van de zang.''

The Meteors zullen niet alle oude nummers spelen tijdens de komende optredens. ,,Sommige nummers vind ik nu te simpel. We spelen alleen het materiaal dat een zekere volwassenheid heeft.'' De nummers op Hunger, de donkere opvolger van Teenage Heart, voldoen wel allemaal aan die maatstaf, vindt hij. Dat album is, na de nodige wisselingen in de de band, opgenomen in de studio van de beroemde Duitse producer Conny Plank, die ook met Kraftwerk, Devo en Brian Eno had gewerkt. ,,Terwijl wij heel lineair dachten over muziek – intro, opbouw en climax – legde Plank prachtige, etherische soundscapes onder de nummers. Hunger vind ik zelf nog steeds een schitterende elpee. Op die plaat hebben we echt ons eigen geluid gevonden.''

Teenage Heart en Hunger werden in heel Europa uitgebracht, maar bleven in Nederland steken in de onderste regionen van de verkooplijsten. De groep gaf zo'n honderd optredens per jaar, maar slaagde er niet werkelijk in het grote publiek voor zich te winnen. ,,Onze platen verkochten redelijk goed, maar niet goed genoeg voor het terugverdienen van de investeringen.''

Na het mislukken van Broods poging door te breken in Amerika, kwam er een omslag in het klimaat. De Nederlandstalige pop kwam op met Doe Maar. Bands in het kielzog van Brood – waarvan The Meteors de belangrijkste waren, maar zeker niet de enige – kregen het moeilijk. De platenmaatschappij ging zich bemoeien met het geluid, en wilde het resultaat toegankelijker te maken. ,,Toen ik merkte dat we niet meer de vrije hand hadden, was het moment aangebroken om te stoppen.''

Sinzheimer verliet de muziek en ging kunstgeschiedenis en archeologie studeren. Tegenwoordig werkt hij als hij freelance copywriter en beeldend kunstenaar; volgend jaar exposeert hij collages en zeefdrukken in de Haarlemse Vishal. En toch zou Sinzheimer ook nu nog graag een nieuw album willen opnemen met The Meteors, zegt hij. ,,Toen ik stopte met de muziek zag ik dat nog niet, maar rockmuziek is een volwassen artistiek medium geworden. Rock is kunst. Niet voor in een theater met stoeltjes, maar voor in een goede popzaal, en met vieze gitaren en vette drums. Ik hoop dat daar ruimte voor is in Nederland.''

The Meteors op tournee: 31/10 Paard van Troje, Den Haag, 12/11 P60, Amstelveen, 20/11 De Kade, Zaandam, 27/11 Manifesto Hoorn. Inl. www.themeteors.nl. Teenage Heart Xtra (EMI 7243 47353 22 2)