Met of zonder Van Gaal, bij Ajax is van alles mis

,,Wij worden kampioen!'', galmde het gisteren met een grote hoeveelheid decibellen door de gloednieuwe businesslounge van het Philips-stadion. Op deze triomfantelijke wijze besloot PSV-voorzitter Rob Westerhof een speech waarmee hij de opgeknapte ruimte voor de sponsors heropende. Vier etages lager vertrok Ajax met stille trom.

Op de stropdas van het clubkostuum prijkt nog steeds het cijfer 1. Nu de landskampioen zesde staat op de ranglijst en er gat gaapt van tien verliespunten met PSV, komt de benummering wat ridicuul over. Smalend heeft chirurg Tjaarda Weber, lid van de medische staf van PSV, ook een cijfer 1 op zijn stropdas geplakt met tape.

Na de 2-0 nederlaag in Eindhoven moest Ajax het ontgelden. Op de tribunes werden spandoeken ontrold met teksten als `Koeman kijk nog eens rond, dit was de laatste keer dat jij hier stond' en: `Na vandaag doelstelling weer omlaag'. Verder moest Koeman zijn rotzooi maar meenemen, zong het Brabantse publiek honend. ,,Het is niks meer'', sprak een verbitterde Luuk Riesenbeck, directeur marketing van Ajax' hoofdsponsor ABN Amro. Hij vraagt zich vertwijfeld af hoe het verder moet.

Vijfentwintig wedstrijden voor het einde van de competitie zijn de titelkansen van Ajax geslonken tot het minimum. De ploeg werd door vrijwel iedereen gezien als de gedoodverfde kampioen. Maar tien verliespunten achterstand op PSV is een bijna onoverbrugbare kloof in een competitie met veel `zwakke broeders'. Het team van trainer Guus Hiddink maakt bovendien tot nog toe een zeer solide indruk; gisteren zelfs zonder de Braziliaanse `tank' Alex en de Nederlandse international André Ooijer. Gezien de huidige krachtsverschillen mag Ajax al blij zijn met een tweede plaats. In de voorste linie heerst machteloosheid en de defensie is slap.

Trainer Ronald Koeman zei na de kansloze vertoning van zijn manschappen nog hoop te koesteren. Dat baseerde hij op het spel van Ajax in Eindhoven en het enthousiasme waarmee het werd uitgevoerd. ,,We komen heus wel terug'', verzekerde de geplaagde trainer. Hoe, zei hij er maar niet bij. Inderdaad speelde Ajax een deel van de wedstrijd op de helft van PSV. Maar als het op slagvaardigheid aankwam, had de landskampioen niets in te brengen.

PSV heeft deze zomer slimmer `ingekocht' dan Ajax en het geluk gehad dat een van de pijlers van het elftal, Mark van Bommel, wéér niet vertrok. Phillip Cocu, overgekomen van Barcelona, mag dan snelheid ontberen, maar hij is wel de routinier die het team kan sturen, kortom de persoonlijkheid die Ajax node mist. Aanvallend hebben de Eindhovenaren met Jan Vennegoor of Hesselink, Jefferson Farfán, Damarcus Beasley, John de Jong en eventueel talent Johan Vonlanthen of Gerald Sibon veel meer stootkracht.

De bij Ajax vertrokken technisch directeur Louis van Gaal zou dan wel Zlatan Ibrahimovic hebben meegedeeld dat hij hem in de Nederlandse competitie niet nodig had, het tegendeel is voorlopig waar. Koeman moest zich gisteren behelpen met de trage Rafael van der Vaart in de spits, hetgeen ondanks een schot op de paal niet zo goed uitpakte als tegen Maccabi Tel Aviv. Rechtsbuiten Mauro Rosales speelde op links en centrumspits Wesley Sonck op rechts. En dat alles omdat Koeman in de fysieke kracht en de ervaring van de Argentijnse aankoop Rosales meer vertrouwen had voor deze confrontatie dan in de jeugdige linksbuiten Nicolae Mitea. Uiteindelijk zou de kleine Zuid-Amerikaan in de tweede helft toch nog het veld ruimen voor de Roemeen. Zoveel rendement leverden de acties van Rosales niet op. Natuurlijk heeft hij nog tijd nodig om te acclimatiseren. Maar steeds meer dringt zich de vraag op waarom Romeo Castelen (nu Feyenoord) niet goed genoeg was voor Ajax.

Koeman zegt dat hij zich door geen enkele speler in de steek gelaten voelt. Toch moet hij inwendig hebben gekookt van woede bij het zien van de twee PSV-doelpunten in de oersaaie topper. Bij de openingstreffer had Young-Pyo Lee alle tijd vanaf de rand van het strafschopgebied aan te leggen voor een schot. Doelman Bogdan Lobont werd wellicht het zicht ontnomen en reageerde te laat waardoor de bal in het net belandde. Bij de tweede treffer kon dezelfde Lee met zijn rechterbeen vanaf links voorzetten. Lobont bleef als een mummie in het doel staan en Maxwell boog gedienstig voorover om De Jong te laten inkoppen.

Op het middenveld verloor Wesley Sneijder veel duels van Van Bommel. En in de opbouw verstuurde John Heitinga een groot aantal mislukte passes. Op de tribune moet bondscoach Marco van Basten zijn geschrokken van zijn Amsterdamse internationals. Maar goed dat voetbaldreumes Andorra op 17 november de volgende tegenstander is van Oranje.

Nu al kijkt Koeman uit naar de winterstop. Dan wil hij met een paar aankopen de selectie op peil brengen. Ajax zit vooral om een spits en een routinier verlegen. En zelfs als Ajax zich weet te versterken, geeft dat geen garantie voor een keerpunt in de schamele prestaties. Strijdlust, ofwel de wil om duels te winnen, ontbreekt momenteel. Het heilige vuur dat er tegen Maccabi wel was kon de landskampioen kennelijk slechts kortstondig opbrengen. Is dat het gevolg van de interne verhoudingen? Zo ja, dan heeft de clubleiding een groot probleem.

In de machtsstrijd die Van Gaal voerde is onvoorwaardelijk de kant van Koeman gekozen. De trainer die in München de doelstelling van zijn technisch directeur openlijk ter discussie stelde. Als straks blijkt dat de chemie tussen de trainer en zijn spelers ontbreekt, prikken commissarissen en directie zichzelf een brevet van onvermogen op door Koeman weg te sturen. Temeer daar een man met veel capaciteiten daarvoor is opgeofferd; al raakte Van Gaal misschien verstrikt in zijn eigen ambities.

PSV 2 Ajax 0

Ruststand 1-0. 39. Lee 1-0, 50. De Jong 2-0. Schds: Van Egmond. Tsch: 35.000. Gele kaart: De Jong (Ajax).