Japan wacht op nieuwe bevingen

De zware aardbeving van zaterdag in het noorden van Japan is gevolgd door een reeks naschokken. De bevolking is massaal de straat op gevlucht en wacht ongerust af.

Het sportveld van de middelbare school in Tokamachi is veranderd in een camping. Mensen hebben tenten opgezet en al het beddengoed van thuis uitgespreid. Anderen bivakkeren in auto's, sommigen met draaiende motor tegen de kilte van de nacht – het is tien graden. Tussen een aantal auto's warmt een groepje ouderen zich op zondagavond aan een barbecue waarop een ketel theewater pruttelt. Het zou gezellig zijn geweest, ware het niet dat de naschokken voortdurend herinneren aan de aardbeving van de nacht ervoor. Die heeft in deze gemeente zeker drie doden geëist.

Bij de aardbeving van zaterdag, in het noorden van Japan, zijn zeker 25 mensen om het leven gekomen. Ruim tweeduizend mensen raakten gewond. De beving had een kracht van 6,8 op de schaal van Richter en de Japanse meteorologische dienst heeft gewaarschuwd dat de kans op zware naschokken twee dagen na de klap nog altijd veertig procent is.

,,Ik was nooit bang voor een aardbeving, want die komen hier niet voor, zo luidde ten minste de gangbare wijsheid'', zegt een man. ,,Ik ben inmiddels tachtig, maar heb dit nog nooit meegemaakt'', valt een ander bij. ,,De natuurlijke overlast die we hier hebben is sneeuw, die ligt hier 's winters vier meter hoog. Aardbevingen zijn iets voor in de provinciehoofdstad.'' Deze ouderen durven niet meer in hun eigen huis te slapen. Voor een tweede achtereenvolgende nacht kamperen ze buiten. Ze zijn bang in hun slaap te worden overvallen door een nieuwe klap, een klap waartegen hun huizen wellicht niet bestand zijn. In de 36 uur na de grote aardbeving zijn er meer dan 350 voelbare schokken geweest, waarvan vier zwaarder dan zes op de schaal van Richter.

Met een glimlach geeft een oude vrouw uitleg over de aardbeving van zaterdag, alsof ze spreekt over een oude vriend die haar verraden heeft. ,,Een aardbeving kómt en ... gaat.'' Het `komt', zegt ze snel en abrupt, het `gaat' langzaam en vertraagd. Want, zegt ze, de eerste klap is normaal gesproken hard, daarna worden de schokken langzaam maar zeker steeds zachter.

Zaterdagavond was het anders. Eerst kwamen er twee kleine schokken, een half uur later opeens de zware schok van 6,8 op de schaal van Richter. ,,Na twee schokken dachten we dat het voorbij was'', zegt een van hen. ,,Iedereen ging weer z'n huis binnen om op te ruimen. Toen sloeg de echte, zware aardbeving toe.'' De angst zit er nu goed in. En dus bivakkeren er in de regio in totaal ruim tachtigduizend mensen buiten. Thuis is er geen water om schoon te maken of een bad te nemen, vaak is er geen elektriciteit en in veel huizen zitten scheuren in de muren. In de meeste huizen is de huisraad van zijn plaats geraakt en is het grote chaos.

De weg van Tokamachi richting het epicentrum eindigt in een gapende krater. Stukken asfalt liggen tientallen meters dieper langs de berghelling. Een poging om via kleine wegen door rijstvelden dit obstakel te omzeilen komt zondagnacht ten einde bij een ander groot gat bij het gehucht Ikegahara. Het is er pikdonker, omdat ook hier de elektriciteit is uitgevallen. Het enige licht komt van twee vuren, waaraan een groep mannen gekleed in verschillende uniformen zich opwarmt. Het blijkt de vrijwillige brandweer van het vierhonderd zielen tellende gehucht te zijn.