Patiënt is machteloze speelbal in zorgsysteem 1

Uitstekend artikel van Rick van der Ploeg over het nieuwe zorgstelsel (NRC Handelsblad, 13 oktober).

Als huisartsen kunnen wij de trends en de analyses van Van der Ploeg slechts bevestigen. Eén kwestie laat hij buiten beschouwing: de gewenste concurrentie tussen de zorgaanbieders. De minister gaat ervan uit dat dit leidt tot optimalisatie van de product/kwaliteitsverhouding. Tot nu toe was er een grote mate van samenwerking tussen huisartsen onderling en tussen huisartsen en specialisten. En zelfs tussen verzekeraars en zorgaanbieders. In het algemeen functioneerde dit uitstekend. Korte lijnen, snel zaken doorspelen kwam ten goede aan onze raison d'être: de zieke.

In de aanloop naar de budgettering werden ziekhuizen en specialisten door de beleidsmakers als graaiers neergezet. De budgettering veroorzaakte de eerste perverse prikkel: door het ontbreken van een normale betaling nam de bereidheid af om bij nacht en ontij voor de patiënt klaar te staan. Het gevolg was oplopende kosten en wachttijden. Door het toepassen van de marktwerking in de zorg hoopt de minister door de concurrentie een prijsvoordeel te behalen. Wat je als zorgverlener nu al gewaar wordt: de aandacht van de dokters wordt afgeleid van zorgprocessen naar marktprofilering: public relations, je onderscheiden van je collega, de dans om de vleespot van de DBC's. De jarenlang opgebouwde samenwerking – essentieel omdat de medische processen ongelofelijk ingewikkeld en complex kunnen zijn en essentieel omdat het om mensen gaat en niet om bezems of fietsen – wordt verstoord.

Bijna niemand is blij met de stelselherziening: de patiënt niet, de meeste zorgverleners niet, een groot deel van de zorgverzekeraars niet. Alleen enkele uitgekookte al dan niet medisch geschoolde ondernemers die hun kansen ruiken, juristen die de processen gaan begeleiden en enkele managers die staan te trappelen om de zorgbedrijven te gaan besturen.

Meer bureaucratie, hogere kosten, gedemotiveerde artsen, juridisering is het gevolg. En de patiënt is een machteloze speelbal in dit geperverteerde nieuwe zorgsysteem.