Open deuren en onzin over aanpak overgewicht

Wat een vreemd verhaal over de aanpak van overgewicht van Bob Cramwinckel, chemicus en directeur van het Centrum voor Smaakonderzoek in Opinie & Debat van 16 oktober. De aaneenschakeling van nietszeggendheden en verdachtmakingen doen mij me afvragen wat de drijfveer tot het schrijven ervan is geweest: rancune? commercieel belang?

De strekking van het artikel van een kwart pagina laat zich gemakkelijk samenvatten. Overgewicht is niet te genezen door het advies om minder (vet) te eten. Wetenschappers die dit propageren, hebben geen oog voor de invloed van de geest op het lichaam.

Deze boodschap wordt geïllustreerd met beweringen als: de wetenschapper die ziekte bestudeert, beseft niet dat een mens meer is dan een lichaam, en de wetenschapper ziet het innerlijke mechanisme niet, en artsen kijken naar een ziek lichaam alsof het los van de geest kan bestaan, en ziekenhuizen gaan steeds meer op garages lijken, en een auto wordt niet verliefd en kent geen stress.

Cramwinckel maakt deze opmerkingen zonder het geringste bewijs. Het neerbuigende effect ervan zou dat toch wel rechtvaardigen. Ik denk dat artsen iedere dag bij hun patiënten de samenhang tussen geest en lichaam zien, en het is ook niet nodig hun te vertellen dat een auto geen hoofdpijn heeft.

Cramwinckel wil ons ervan overtuigen dat de oorzaak van overgewicht in de menselijke geest ligt. Hij begeeft zich daartoe op het terrein van de psychologie, en gebruikt niet nader omschreven termen als gedachten en ideeën, het innerlijke mechanisme, bewustzijn, en onbewuste mentale processen, waarmee hij, vrees ik, steeds hetzelfde, namelijk de psyche, bedoelt. Hij schrijft: mensen geven hun eigen leven inhoud en vorm, en er bestaat een wet dat ieder mens zijn eigen werkelijkheid creëert, en ons bewustzijn stuurt, in een ingenieus complex van chemische verbindingen, processen om vorm en inhoud te geven aan gevoelens en gedachten.

Ik vind dit, zeker voor een chemicus, wel heel weinig concreet. Het taalgebruik klinkt als slecht welzijnswerkersjargon, betekenisloos en hol.

Cramwinckel verklaart zich aan het eind van het artikel een tegenstander van extra belasting op vette of zoete producten, en misschien is het hem alleen maar om deze boodschap te doen. Hij kan gelijk maar ook ongelijk hebben, als hij vindt dat er meer aandacht moet zijn voor mentale processen, die mensen beletten matig te eten of meer te bewegen.

Ik ben weliswaar medisch specialist, maar weinig betrokken bij, en niet deskundig op het gebied van overgewicht. Ik moet het doen met gezond medisch verstand en onder andere een verhaal als dit. Helaas tref ik in dit artikel slechts open deuren, valse beschuldigingen, onzinnigheden en schijndeskundigheid aan.