Iedere laserprinter laat eigen `barcode' achter op print

Elke laserprinter laat een karakteristieke patroon achter op elke pagina die hij afdrukt. Dat maakt het mogelijk individuele laserprinters te identificeren en zo vervalsers of andere kwaadwillenden op te sporen. Daarnaast is het volgens de onderzoekers van Purdue University die verantwoordelijk zijn voor deze ontdekking, ook mogelijk om in de toekomst een onzichtbare handtekening in elk geprint document aan te brengen door de werking van de laserprinter enigszins te manipuleren. Edward Delp en zijn collega's verwachten de technologie ook uit te kunnen breiden naar inkjetprinters. Zij zullen hun methode begin november presenteren tijdens de `NIP20' een `International Conference on Digital Printing Technologies' in Salt lake City, Utah (www.imaging.org/conferences/nip20).

Gewapend met een scanner en een digitale kleurenprinter van voldoende hoge resolutie kan iedereen tegenwoordig heel acceptabele kopieën maken van papiergeld, paspoorten en andere officiële documenten. Voor het opsporen van vervalsers is het belangrijk de gebruikte apparatuur te kunnen identificeren; net zoals het in ouderwetse detectives lukte de moordenaar te ontmaskeren omdat hij zijn brieven tikte op een schrijfmachine waarvan één bepaalde letter een beetje lager op papier kwam te staan. Iets dergelijks lijkt met de precisie die een laserprinter biedt haast onmogelijk, maar die precisie is maar schijn.

In de printer bevindt zich een draaiende trommel die bedekt is met een dun laagje geladen materiaal. Door een laserbundel over deze draaiende trommel heen en weer te laten bewegen en deze snel aan en uit te zetten, wordt er selectief lading van de trommel verwijderd. Die plaatsen trekken vervolgens toner-deeltjes aan, die op een vel papier kunnen worden overgebracht, waarna de trommel weer wordt `opgeladen'. Nu draait zo'n trommel nooit volmaakt regelmatig rond, waardoor de laser net even te lang of te kort belicht en er dus te veel of juist te weinig toner op papier komt. Elk document bestaat daardoor uit horizontale banden – een soort barcode – die een afspiegeling vormen van de draaiing van de trommel. Delp heeft aangetoond dat het mogelijk is zo'n barcode met behulp van beeldanalysetechnieken `uit te lezen'.

Nog beter zou het zijn om elke printer bewust een bandenpatroon op elke pagina te laten aanbrengen, door bijvoorbeeld de intensiteit en de duur van de laserpulsen op een karakteristieke manier te laten variëren. De onderzoekers werken op dit moment samen met de Amerikaanse overheid aan de ontwikkeling van methoden om met behulp van zo'n vingerafdruk vervalsingen sneller op te sporen.