Financiële Ramadan

Een periode van vasten met strenge regels, zoals tijdens de ramadan voor moslims, is zo gek nog niet. Mensen zouden dat ook moeten doen voor hun geldzaken. Eén keer per jaar een periode van bezinning en verlichting. Dat is hard nodig, want uit reacties blijkt dat lezers vaak in eigen vlees snijden door hun onwil om zaken tijdig door te lichten en te regelen. En daarbij zó goed van vertrouwen zijn dat je ze alles wijs kunt maken. Voor oplichters moet Nederland een paradijs zijn. Mede omdat de rechtelijke en toezichtmolens zo langzaam malen.

Hoe ziet zo'n ramadan er uit? Door het ontbreken van religieuze regels, mag je het zelf indelen. Een geschikte periode lijkt de maand vóór het invullen van het aangiftebiljet inkomstenbelasting. Dus februari of maart. Of de weken rond het invullen van de (nu automatische) voorlopige teruggaaf voor het komende belastingjaar. Zeg november. Om toch een verband te leggen met het vasten en wat ongemak te voelen, moet je vier weken bezuinigen. Dat neigt naar het consuminderen van de vrekken, maar van hen kun je veel leren, zij ramadannen immers het hele jaar door.

Een eerste stap is het leegeten van je huis en geen boodschappen doen. In veel huishoudens ligt in koelkasten, vriezers, garages en kasten een enorme hoeveelheid (bijna bedorven) voedsel opgeslagen. Meestal voordelige aanbiedingen van de supermarkt (voor een jaar toiletpapier), waar een gezin weken van kan leven. Kijk ook naar de cadeaus die je in de loop van de tijd op voorraad kocht voor anderen (voordelige aanbiedingen), ergens opborg en vergat. Uitdelen! Denk eens aan die bergen (klein)kinderspeelgoed. Netjes inpakken en bij de volgende verjaardag cadeau geven. Dat hebben die kleintjes toch niet door.

Nu de serieuze zaken: regelingen en (een sigarenkist vol) lijfrenteverzekeringen voor de oude dag. Die zijn vervelend en moeilijk te begrijpen. Daarom verdwijnen ze in de la en raken soms weg, na een verhuizing. Liefst 85 procent van de volwassenen verdiept zich liever niet in de details, blijkt uit een onderzoek. Toch moet je op drie belangrijke momenten snel weten hoe je er voor staat. Bij echtscheiding, bij overlijden en bij pensionering of eerder stoppen met werken. Dus loont het de moeite om een overzicht te maken van je rechten uit collectieve (pensioen)regelingen en individuele polissen. Een praktische leidraad daarbij is het boek Vorstelijk met pensioen (werken aan uw financiële rust) van Erica Verdegaal (isbn 90 351 2650 5).

Symptomatisch voor het gebrek aan (pensioen)kennis is deze lezersvraag: `Mijn man en ik zijn dertig jaar geleden gescheiden, hij gaat volgende week met ouderdomspensioen. Hoeveel pensioen krijg ik dan?' Waarschijnlijk geen cent. Je kan dergelijke zaken niet jarenlang op hun beloop laten. Vóór de scheiding, bij de scheiding (opstellen convenant) en kort erna moet je zelf actie ondernemen, anders verdampen je rechten. Diverse websites bieden informatie over dit onderwerp. Zie www.jusititie.nl/publiek. De ramadan is ook een geschikte tijd om op internet te surfen, bijvoorbeeld om je in stilte voor te bereiden op je scheiding.

Ongeveer de helft van alle lezersvragen gaat over hypotheken. `Hallo, ik wil extra aflossen, Jan. PS. U mag mijn e-mail niet in de krant zetten. Heeft u nog vragen, dan wil ik die best beantwoorden.' Wat opvalt is dat mensen hun hypotheekconstructie(s) niet kennen. Ze ondertekenen na de koop van hun huis ongezien een pak onbegrijpelijke documenten en bergen die opgelucht op. Dat gebrek aan inzicht leidt bij scheiding, verhuizing, verkoop of het afsluiten van een tweede lening soms tot (onterecht) boze reacties. Je moet eens een dag uitrekken om die papieren, de voorwaarden en de belastingen rond het eigen huis door te nemen. Zie bijvoorbeeld www.eigenhuis.nl, onderdeel eigen huis en de belastingdienst. Dat lucht op.

Een merkwaardig fenomeen is het naast elkaar sparen en lenen. Die mensen klagen over de lage spaarrente van 3 procent, maar betalen 7, 8 of 9 procent voor een (persoonlijke) lening, waarvan de rente niet aftrekbaar is. Los je die lening af, dan maak je dus 4, 5 of 6 procent rente over de aflossing. Maar dat vertellen de gelduitleners je niet. De ramadan wordt altijd besloten met een feest. Doe dat ook, zodra de aangifte de deur uit is.