Een man als een pikant gerecht

Frank Vandenbroucke is deze week een van de publiekstrekkers bij de Zesdaagse van Amsterdam. De controversiële Belgische wielrenner blijft ondanks de zwarte periodes in zijn leven positief gestemd.

Halverwege de avond ligt Frank Vandenbroucke op het kleine bed dat elk koppel bij de Zesdaagse van Amsterdam tot zijn beschikking heeft. Een aantal van zijn collega's rijdt vlak achter hem op de houten baan, tegen de spatborden van de derny's die een monotoon geluid produceren in de velodroom. Harde muziek uit de luidsprekers, opgewonden commentaar bij het wedstrijdverloop.

Vandenbroucke neemt zijn rust, tussen verschillende optredens op de baan door. Met zijn mobieltje heeft hij zich teruggetrokken in de microkosmos van nog geen twee meter bij tachtig centimeter, waar hij zich desgewenst met een blauw gordijntje voldoende privacy kan verschaffen om zijn wielerkleding aan te trekken. In de hoek, op ooghoogte, een eenvoudig spiegeltje. Ook op de baan ziet `VDB' er uit om door een ringetje te halen. Mooi contrast die avond: de ranke Belg, met benen die glanzen van de massage-olie, gang gemaakt door de even legendarische als corpulente Joop Zijlaard.

De man die 6 november dertig wordt, heeft de reputatie dat hij moeilijk aanspreekbaar is. Maar niet op deze avond. Hij wijst naar een plastic stoel en vertelt over zijn hernieuwde avonturen op de baan, zijn uitstapje van vorige week naar het veldrijden (,,Voor het plezier, om Freddy Maertens, de organisator van de wedstrijd, een plezier te doen''), privé-omstandigheden en zijn ambities. Hij is betrekkelijk open.

Zijn zes dagen in Amsterdam – avond na avond in een gele trui – passen in Vandenbrouckes voorbereiding op de Zesdaagse van Gent, eind november. Over anderhalve week volgt nog een opwarmertje om zijn capaciteiten als baanrenner bij te schaven, in de Zesdaagse van München. ,,De start van het ganse avontuur is in Gent'', zegt de Belgische wedstrijdleider en oud-baanrenner Patrick Sercu. Op de vraag of Vandenbroucke in zijn vaderland nog wel zo populair is, na tal van affaires die met sport weinig te maken hebben, trekt `de keizer aller zesdaagsenkeizers' (223 starts, 88 overwinningen) een gezicht vol verbazing. ,,Hij is de populairste van heel België.'' Sercu is blij dat `VDB' de baan weer aandoet. ,,Baanwielrennen; hij heeft het altijd graag gedaan.''

,,Ik heb gehoord dat het in Gent al bijna uitverkocht is'', zegt Vandenbroucke, die ervan uitgaat dat veel mensen eind volgende maand (23-28 november) de gang naar het Kuipke maken om hem aan het werk te zien.

De sfeer in de Velodrome omschrijft hij als `gezellig' en `heel tof'. `Schrik' voor hoge snelheden heeft hij niet meer. Later op de avond zien we hem in het rennerskwartier tijdens de Radetzky-mars vrolijke huppelpasjes maken. Een zojuist verdiend boeket schenkt hij aan de vrouw van zijn manager.

Tien jaar geleden, in zijn eerste jaar als profrenner (bij de Lotto-formatie waar zijn oom ploegleider was en zijn vader mecanicien), en in 1995, nam Vandenbroucke deel aan in totaal drie zesdaagsen, in Antwerpen, Bordeaux en Gent. In de jeugdcategorieën was hij een uitstekend baanrenner. ,,De piste heeft mij veel gegeven'', zegt hij. ,,De komende drie, vier jaar wil ik in de winter zesdaagsen rijden.'' Maar het verleden heeft geleerd dat het voor Vandenbroucke nooit veel zin heeft gehad om ver vooruit te kijken. Altijd liep het anders, en nam zijn carrière de ene bizarre wending na de andere.

Hij zegt wat hij zich al jaren achtereen heeft gewenst: ,,Ik zou graag één seizoen zonder pech en problemen willen rijden, en in het voorjaar een koers winnen. Het liefst de Ronde van Vlaanderen.'' Al zo lang teert hij op dat ene grote succes, Luik-Bastenaken-Luik, in 1999. ,,Het is mogelijk om op dat niveau terug te keren; als alles perfect is.'' Op de suggestie dat hij in vijf jaar nog veel goed kan maken, geeft hij aan dat hij misschien nog wel langer actief wil blijven. Opgebrand als renner is hij allerminst.

Er komen weer belangrijke dagen aan in het turbulente leven van Vandenbroucke. Misschien morgen al hakt hij de knoop door over een nieuwe ploeg, zijn negende, aan de vooravond van zijn twaalfde seizoen als wegrenner. En maandag dient hij in Dendermonde voor de rechter te verschijnen, om zich te verantwoorden voor het bezit en de invoer van dopingproducten. Die werden in februari 2002 bij een huiszoeking bij de Vandenbrouckes aangetroffen. Maar `VDB' heeft zich nooit gedrogeerd, en hij is nooit verslaafd geweest, vertelde hij begin dit jaar in een vraaggesprek met het Belgische weekblad Humo. Er hangt hem een celstraf boven het hoofd. Oud-wegrenner Museeuw viel al van zijn voetstuk, mountainbiker Meirhaeghe bekende epo-gebruik en veldrijder De Clercq wordt ook steeds meer in verband gebracht met dopegebruik. ,,Ik ben niet in de positie daar wat over te zeggen'', is het commentaar van Vandenbroucke bij de voor de Belgen zwarte wielerjaargang 2004. Ook sportief gezien beleeft het Belgische wielrennen weinig hoogtijdagen. Vandenbroucke: ,,We hebben Boonen, maar het is wenselijk dat er in België meer toprenners komen, jongens met elan. Er is niet veel talent.''

Hij bestaat al als stripfiguur, maar ook een boek of een film is er makkelijk te maken over het leven van Frank Vandenbroucke. Hij groeide uit van een talentvolle renner tot een omstreden sportman, die steeds vaker met activiteiten buiten het wielrennen in het nieuws kwam. Eind juli haalde hij in eigen land voor het laatst de voorpagina's van de kranten. Zijn bijnaam deed hij weer eens eer aan: enfant terrible van de Belgische wielersport. Hij zou bij een ruzie met zijn Italiaanse vrouw Sarah met een jachtgeweer hebben gezwaaid en de politie zou hem van een zelfmoordpoging hebben weerhouden. Voor zijn Italiaanse ploeg Fassa Bortolo was het incident aanleiding `VDB' voor zijn diensten te bedanken. Hij vond direct onderdak bij de Belgische formatie Mr.Bookmaker.

,,Mijn leven is weer op het goede spoor'', zegt de man die leed aan een diepe depressie, voor het eerst in 1999, en daar twee jaar later weer in terugviel. Maar liet hij zich ook niet in zulke bewoordingen uit begin dit jaar in het interview met Humo – `Ik ben een ander mens, ik heb mezelf teruggevonden' – waarin hij ook uitvoerig inging op de tragische dood van zijn Italiaanse collega Marco Pantani? `Niemand weet beter dan ik wat hij heeft gevoeld', zei `VDB' destijds. Vandenbroucke liet zich op aanraden van zijn vrouw door een psycholoog behandelen, die hem naar eigen zeggen ,,uit het moeras'' trok. ,,Zonder hem was ik hier niet'', zegt hij in het rennerskwartier in Amsterdam.

Na het incident eind juli met het jachtgeweer ging zijn vrouw, die op hun trouwdag gisteren vier jaar geleden aan de arm van zijn manager Paul De Geyter de kerk binnenkwam, terug naar Italië, met hun kindje. ,,Om de twee weken komen ze naar België. Wij houden nog veel van elkaar.'' Hij begrijpt dat zijn vrouw afstand van hem wil nemen. ,,Het was niet zo gemakkelijk voor haar.'' Op de vraag of hij het allemaal anders zou doen als hij zijn leven over mocht doen: ,,Pfff. Onmogelijk te antwoorden.''

De stem van André Hazes schalt door de velodroom. Het is bijna middernacht, de renners hebben nog een uur te gaan. Op het middenterrein zegt manager De Geyter dat hij de indruk heeft ,,dat het goed gaat'' met Vandenbroucke. En hij ziet het plezier bij de renner tijdens de Zesdaagse, die vanavond wordt afgesloten. ,,Hij geniet ervan. De winter is soms lang voor Frank. Als hij voortaan in oktober en november op de baan rijdt, dan is-ie straks ook weer goed op de weg, dan heeft hij een goede basis.''

De Geyter kent Vandenbroucke van binnen en van buiten. ,,Je komt in je leven een paar mensen tegen die speciaal zijn en Frank is er daar één van. Hij heeft dat controversiële.'' Om `VDB' te typeren, kiest De Geyter voor culinair getinte beeldspraak. ,,Het is met Frank net als met schotels die net te pikant zijn als je ze eet. Maar achteraf zeg je, het was toch wel lekker.''