De echte Ivantsjoek

Je moet er toch niet aan denken dat schaken een olympische sport wordt en dat onze mooie olympiades dan vervangen zouden worden door een onderdeel van de Olympische Spelen. In Calvia op Mallorca is de 36ste schaakolympiade aan de gang – de eerste was in 1924 in Parijs – en zoals altijd is het weer een feest, niet alleen voor de meer dan duizend schakers en schaaksters die er aan meedoen, maar ook voor de schaaktoeristen die er heen gaan om oude vrienden te treffen.

Het is niet alleen een serieuze schaakwedstrijd, maar ook een markt voor langdurige of kortstondige liefdesrelaties. In Chess Today werd ten behoeve van de abonnees de datum van de Bermuda Party gepubliceerd. De schakers van Bermuda horen niet tot de sterksten op de olympiade, maar ze maken dat al tientallen jaren goed met hun feestje.

In het begin werden alleen bevriende teams uitgenodigd, maar door de jaren heen werd het feest groter en groter en nu was er een disco afgehuurd die plaats biedt aan 6.500 mensen. Eerlijk gezegd ben ik blij dat ik er kwam in de tijd dat het toelatingsbeleid scherper was. Als u er dit jaar nog niet bij was, bent u te laat, want het feest was op woensdag 20 oktober.

In het begin is het toernooi onoverzichtelijk, doordat de meeste landen als een jojo op de ranglijst op en neer schieten. Nederland won de eerste drie wedstrijden en verloor toen van Cuba. Als troost mochten ze toen tegen het zwakke Vietnam, dat met 3,5-0,5 verpletterd werd. Dan schiet je weer omhoog, zodat je ook weer een sterk land als tegenstander krijgt. Voor Nederland was dat India, dat onder leiding van Anand een 3-1 overwinning behaalde. Alleen de zwakste en de allersterkste landen zijn niet onderhevig aan dit jojo-effect; ze blijven min of meer op hun plaats.

Het sterkste land is altijd Rusland, maar dit jaar ging Oekraïne glorieus van start met 12 punten uit 12 partijen in de eerste drie rondes. Vervolgens werd Rusland verslagen met 2,5-1,5 dankzij een spectaculaire overwinning van Vasili Ivantsjoek op Alexander Morozevitsj. ,,Je weet nooit wie je krijgt als je tegen Ivantsjoek speelt'', zei Gari Kasparov eens. ,,Soms is het een gewone grootmeester en soms is het Ivantsjoek.'' In Calvia is de echte Ivantsjoek aanwezig; hij begon met 5,5 uit 6.

De Russen kregen in de zesde ronde versterking van Peter Svidler, die uit Brissago kwam, waar hij secondant van Kramnik was geweest. Met deze verse kracht won Rusland met 3,5-0,5 van Israël, dat toch een van de sterkste landen is, en Oekraïne voelde weer de hete adem van de grote buurman in de nek.

Er zijn nog meer laatkomers. Sokolov, Short en Carlsen, die nu in het Essent-toernooi in Hoogeveen spelen, zullen onmiddellijk daarna naar Calvia reizen om zich bij hun teams te voegen. Ze gaan er van uit dat de resultaten in de laatste week veel zwaarder zullen wegen dan die aan het begin, en voor de meeste teams gaat dat inderdaad op.

Wit Gelfand (Israel)-zwart Kiril Georgiev (Bulgarije), vierde ronde

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. g2-g3 Lf8-b4+ 4. Lc1-d2 Lb4-e7 5. Lf1-g2 d7-d5 6. Pg1-f3 0-0 7. 0-0 c7-c6 8. Ld2-f4 Pb8-d7 9. Pb1-c3 Een scherpe zet. Wit offert een pion. 9...d5xc4 10. e2-e4 a7-a5 11. Tf1-e1 Tf8-e8 12. d4-d5 c6xd5 13. e4xd5 Pd7-c5 14. Pf3-e5 e6xd5 15. Pc3xd5 Pf6xd5 Zwart vermoedt geen onraad, anders had hij hier 15...Le6 gespeeld, met bevredigend spel. 16. Pe5xf7 Een akelige verrassing. Zwart had natuurlijk gerekend op 16. Lxd5 Le6, waarna hij niets te vrezen zou hebben. 16...Kg8xf7 Hierna wordt hij op fraaie manier opgebracht. Ook 16...Db6 was niet goed, want na 17. Lxd5 Le6 18. Dh5 zou wit de beslissende aanval hebben. In Chess Today geeft Maxim Notkin aan dat zwart alleen nog tegenstand kon bieden met de grappige zet 16...Pe3, al staat wit dan beter in het eindspel na 17. Dxd8 Lxd8 18. Pd6. 17. Lg2xd5+ Kf7-g6 Na alle andere zetten komt 18. Dh5 met winnende aanval. 18. Te1-e5 Dreigt mat in twee zetten. 18...Lc8-f5 Zwart kiest de mooiste manier om ten onder te gaan. Na 18...h6 19. Dh5+ Kh7 20. Lf7 zou wit ook gewonnen staan.

jmMejmMm

mgmMcMag

MmMmMmlm

aMbIDimM

MmgmMCMm

mMmMmMAM

GAMmMAMA

DMmKmMFM

19. Te5xf5 Kg6xf5 Steeds verder moet de zwarte koning van huis. 20. Dd1-h5+ Le7-g5 21. Dh5xh7+ Kf5-f6 22. Lf4xg5+ Kf6xg5 23. Ld5-f7 Een mooie bekroning van de aanval. Zwart verliest beslissend materiaal. 23...Dd8-d6 24. Dh7xg7+ Kg5-f5 25. Lf7xe8 Zwart gaf op, omdat 25...Txe8 niet gaat wegens 26. Df7+. Hij staat al twee pionnen achter en door de nog steeds miserabele positie van zijn koning zou hij snel nog meer verliezen leiden.