21 gram lichter na de dood

,,Sinds mijn tiende ben ik geobsedeerd door de dood'', vertelt de Mexicaanse regisseur Alejandro Gonzalez Inarritu op de dvd van zijn tweede film 21 Grams. Na zijn explosieve debuut Amores perros, ook in Nederland een filmhuishit, kon hij meteen in Amerika aan de slag, met sterren als Sean Penn, Naomi Watts en Benicio der Toro. Hij koos niet zoals veel buitenlandse regisseurs die een kans krijgen in Hollywood voor een gladgestreken visitekaartje. 21 Grams is niet alleen een film over een thema dat de 41-jarige regisseur al sinds zijn kinderjaren bezighoudt, het is ook nog eens een voor Amerikaanse begrippen controversiële film over grote onderwerpen als dood, orgaantransplantatie, schuld, boete en verlossing.

De gedenkwaardigste teksten uit de film zijn de woorden van de door Sean Penn gespeelde Paul Rivers die na een harttransplantatie een tweede kans op leven krijgt: ,,Ze zeggen dat we allemaal 21 gram lichter worden op het exacte moment dat we sterven. Iedereen. En wat is 21 gram? Het gewicht van een chocoladereep.''

Hij verwijst hiermee naar een onderzoek dat in 1907 in het Amerikaanse vaktijdschrift American Medicine werd gepubliceerd, waarin een zekere Dr. Duncan MacDoughall beschreef hoe hij terminaal zieke mensen kort voor en na hun dood woog en dat het gewichtsverlies precies 21 gram bedroeg. Al 100 jaar leeft zijn wetenschappelijk verder totaal onbetrouwbare experiment voort in het alledaagse spraakgebruik, als zou `de ziel' (datgene wat op het moment van overlijden het lichaam `verlaat') 21 gram wegen.

Wat een prachtige gedachte! Misschien weegt die gedachte en mijn enthousiasme ervoor ook wel 21 gram. Want zelfs voor sceptici en mensen die graag zonder zoiets zwaars als een ziel door het leven willen gaan, wordt de indruk dat er misschien soms heel onvermijdelijke dingen gebeuren in een verder onvoorspelbaar leven, in 21 Grams behoorlijk overtuigend gebracht. Je moet houden van Inarritu's neiging om het verhaal spannender te willen maken door voortdurend van een van de drie verhaallijnen naar de andere te schakelen. Maar hij knoopt de levens van drie mensen die door een auto-ongeluk zonder dat ze het willen en weten met elkaar in botsing komen geloofwaardig aan elkaar. Hij wijt het eraan dat hij zelf ,,ook nogal van de hak op de tak springt als hij praat''.

Inarritu is niet alleen gefascineerd door de dood, maar vooral door de vraag wat er na de dood is. Als er al iets is. ,,Het concept van de eeuwigheid. Het idee dat je nooit meer een boom zult zien. Die gedachte maakt me krankzinnig.''

In 21 Grams laat hij zien dat ook de gedachte dat er na de dood nog wel iets voortleeft behoorlijk ingewikkeld is.