Wenders boos op Untergang

De Duitse cineast Wim Wenders heeft fel uitgehaald naar de film Der Untergang over de laatste 12 dagen van Hitler. Wenders verwijt de filmmakers een gebrek aan standpunt en een verkeerd vertelperspectief waardoor de film het nazi-regime bagatelliseert.

,,Na het bioscoopbezoek voelde ik grote schrik over iets dat ik alleen maar `bagatelliseren' kan noemen'', zo beschrijft Wenders in een uitvoerig essay in Die Zeit zijn ervaring nadat hij de film van producent Bernd Eichinger en regisseur Oliver Hirschbiegel een eerste keer heeft gezien. Wenders vindt de neutrale positie die de filmmakers hebben ingenomen ,,ongelooflijk irritant''.

Wenders is van mening dat historische gegevens niet zonder duidelijk herkenbaar standpunt van de regisseur vertaald kunnen worden in een film. Beelden, schrijft hij, hebben ,,een helder point of view nodig''. In Der Untergang wordt die eigen mening volgens hem slechts gesimuleerd.

Wenders ergert zich vooral aan het feit dat de momenten waarop Hitler en Goebbels sterven niet in beeld worden gebracht. ,,Waarom verdienen zij een waardige afgang, terwijl alle anderen, goede en slechte Duitsers, afgeknald worden?'' De film laat wel zien dat Hitler zijn zelfmoord voorbereidt, maar toont niet het moment dat hij sterft. Ook krijgt de toeschouwer zijn stoffelijk overschot niet te zien. ,,Waarom niet laten zien dat dit varken eindelijk dood is? Waarom de man deze eer bewijzen?''

De film is gebaseerd op het dagboek van Hitlers secretaresse Traudl Junge, door wier ogen een groot deel van het verhaal wordt verteld. In de film is Junge een knappe, jonge en ook naïeve vrouw. Daarnaast gebruikte Eichinger het boek Der Untergang van historicus Joachim Fest. In de documentaire die deze daarvan in 1977 maakte zat veel oorspronkelijk propagandamateriaal. Wenders schreef toen in Die Zeit dat Fest de kracht van die beelden niet kon neutraliseren door er een commentaar bij te spreken.

Der Untergang komt begin volgende maand in Nederland uit.