Schulden gemeenten

Als een gemeente volgend jaar besluit om onroerendezaakbelasting (OZB) te verhogen of het grondbedrijf buiten de gemeentelijke begroting te plaatsen, of als de heffingen van het waterschap omhoog gaan, dan heeft dat alles te maken met de Europese Unie. Het saldo van inkomsten en uitgaven van de lagere overheden – gemeenten, provincies en waterschappen – telt namelijk mee voor het Nederlandse EMU-saldo, het tekort of overschot van de staat. Het tekort mag volgens de Europese afspraken niet meer bedragen dan 3 procent van het bruto binnenlands product.

Vorig jaar schoot het Nederlandse EMU-tekort door de grens van 3 procent (min 3,2 procent) en dat kwam door de lagere overheden. Hun tekorten (0,6 procent) bleken veel groter dan voorzien. Dit jaar wordt een lichte verslechtering (0,7 procent) verwacht en pas vanaf volgend jaar wordt gerekend op een gestage terugdringing van de tekorten van gemeenten, provincies en waterschappen. Het kabinet hoopt dat het tekort van de lagere overheden in 2007 is teruggebracht tot 0,2 procent.

In euro's gerekend bedroeg het tekort van alle lagere overheden samen 2,5 miljard in 2003 en 3,2 miljard dit jaar. Het overgrote deel hiervan komt voor rekening van de gemeenten.

Lokale overheden begroten op verschillende manieren. Geschrokken door de gevolgen hiervan voor het EMU-saldo, maakte het ministerie van Financiën afspraken met gemeenten, provincies en waterschappen. Zo kunnen grond-aankopen, die de afgelopen jaren voor verliezen hebben gezorgd, worden beperkt en kunnen gemeentelijke grondbedrijven buiten de begroting gebracht worden. Den Haag zal er scherper op toezien dat de lagere overheden met hun begrotingen in de pas lopen.