Pleidooi voor basisuitkering

Het stelsel van de sociale zekerheid moet worden afgestemd op de behoeften in verschillende fasen van het leven. In een op de toekomst gericht stelsel dient de overheid zich te beperken tot één collectieve basisvoorziening. Werkgevers en werknemers zijn verantwoordelijk voor aanvullende bedrijfsregelingen en burgers kunnen voor eigen rekening extra voorzieningen treffen.

Dit staat in een discussiestuk over vernieuwing van de sociale zekerheid dat vandaag in de Volkskrant is verschenen. Het artikel is gebaseerd op gesprekken die de afgelopen maanden zijn gevoerd met onder anderen vakbondsbestuurders Van der Kolk en Heerts (FNV), voorzitter Wijffels van de Sociaal-Economische Raad (SER), werkgeversdirecteur De Leij, verzekeraars en lokale bestuurders. Op persoonlijke titel onderschrijven zij de oproep tot herziening van het socialezekerheidsstelsel.

,,Van kostenpost moet de sociale zekerheid een investeringsproject worden'', aldus het artikel. Sociale zekerheid moet ,,bescherming verbinden met investering''. In een driepijlerstructuur beperkt de verantwoordelijkheid van de overheid zich tot een publieke basisvoorziening. Daarboven wordt de sociale zekerheid de verantwoordelijkheid van de sociale partners en ten slotte van de burgers zelf. De nieuwe arrangementen moeten aansluiten bij de vormingsfase, het werkzame leven en de postactieve fase van het leven.

De levensloopregeling, waarover nu hooglopende ruzie bestaat tussen de sociale partners en het kabinet, moet in een toekomstig stelsel van sociale zekerheid worden ingepast. ,,De persoonlijke levensloopregeling laat zich vergelijken met een rugzak waarin iedere werknemer individuele rechten opbouwt'', aldus het artikel. De regeling kan gebruikt worden voor studie, zorgverlof, aanvulling op werkloosheids- of arbeidsongeschiktheidsuitkeringen of vervroegd pensioen.

Minister De Geus (Sociale Zaken, CDA) spreekt van ,,een interessante bijdrage aan de langetermijndiscussie''. Het Tweede-Kamerlid Crone (PvdA) noemt het pleidooi van de groep ,,een positieve bijdrage aan het debat''. Een systeem met een basisuitkering waarop collectief en individueel aanvullingen mogelijk zijn, is volgens hem beter dan de levensloopregeling die het kabinet voorstelt.

Volgens R. Linschoten, oud-staatssecretaris van Sociale Zaken en kroonlid van de SER, vertoont het voorstel sterke overeenkomsten met plannen die eerder zijn gelanceerd. Midden jaren tachtig kwam Linschoten, toen Kamerlid voor de VVD, met een voorstel voor een `ministelsel' in de sociale zekerheid met een onderscheid tussen de rol van de publieke sector, marktpartijen en individuen.