Lobby tegen achterlijkheid

Het schijnt dat krachtige culturele, politieke en economische lobbygroepen ageren tegen alles wat christelijk is. Eindelijk goed nieuws. Waar kan ik me aanmelden? Alhoewel, ageren tegen alles wat christelijk is, gaat zelfs mij te ver. Er bestaan goede christenen. Heus waar. Ik zou bijna zeggen dat sommige van mijn beste vrienden christenen zijn, maar zo'n uitspraak heeft toch een vervelende bijklank. Gelukkig bedoelt kardinaal Renato Raffaele Martino die onlangs beweerde dat een dergelijke antichristelijke lobby bestaat, vooral dat er geageerd wordt tegen het rooms-katholicisme. Als hij gelijk heeft, dan sta ik volledig achter deze lobby, want de rooms-katholieke kerk is een achterlijk instituut waar niet genoeg tegen geageerd kan worden.

Daarmee bedoel ik overigens niet achterlijk in de zin zoals Pim Fortuyn dit woord gebruikte toen hij de islam als zodanig typeerde. Dat zou een te gemakkelijke uitweg zijn. Bovendien geloof ik niet in het bestaan van een almaar voortschrijdende ontwikkeling vanaf de Verlichting waarbij stromingen, geloven of culturen `achter blijven' en daarom als achterlijk moeten worden aangeduid. Een dergelijk geschiedbeeld is reeds lang achterhaald en ik weiger mee te doen met een stel `exponenten van de Verlichting' die er nu goede sier mee maken. Nee, ik bedoel achterlijk in een betekenis zoals die niet eens in Van Dale te vinden is maar wel lange tijd in de spreektaal gangbaar was. Achterlijk in de zin van dwaas, mal en niet goed wijs.

Mag ik dat zeggen? Ja, mijn reactie staat in verhouding tot de beledigingen die dit instituut en zijn vertegenwoordigers aan het adres van vrouwen en dus ook aan mij hebben gedaan. Jarenlang. Onlangs beweerde kardinaal Simonis nog dat vrouwenrechten zijn als asfaltwegen. Op sommige plekken in de wereld zijn er te veel van en op andere te weinig. Daar waar te veel vrouwenrechten zijn, raken vrouwen overbelast. Daartegen moeten zij door middel van goed beleid beschermd worden. Het gore lef. Bescherm de vrouwen en hun kinderen maar tegen de grijpgrage handjes van priesters die je overal waar asfaltwegen zijn, kunt vinden. Van de Verenigde Staten tot Australië.

Waaruit bestaat de achterlijkheid van de rooms-katholieke kerk verder dan wel? Nu ja, er zijn zoveel voorbeelden te bedenken dat ik met het beantwoorden van deze vraag jarenlang dagelijks een rubriek zou kunnen vullen. Laat ik me daarom beperken tot de wijze waarop thans kardinaal Martino en Rocco Buttiglione, de Italiaanse kandidaat-eurocommissaris, biograaf en vriend van de paus, aannemelijk proberen te maken dat er een krachtige antichristelijke lobby bestaat. Weer eens wat anders dan de wereld ervan overtuigen dat God bestaat. Het fanatisme is er niet minder om.

Allereerst de manier waarop de antichristelijke lobby door beide rooms-katholieke heren wordt getypeerd. Het zou gaan om een nieuwe heilige inquisitie, een heksenjacht die gepaard gaat met intimidatie en publieke oneer.

Wat is er aan de hand? Buttiglione is pas, zoals alle kandidaat-eurocommissarissen, gehoord door het Europees Parlement. Kunnen de vragen die aan hem werden voorgelegd door de twee comités (gewijd aan respectievelijk burgerlijke vrijheden en juridische zaken) worden vergeleken met vragen die ooit in het kader van de inquisitie zijn gesteld? Nou nee. De ondervragingen hadden althans niets weg van een overheidsonderzoek naar misdrijven, ook niet van een rooms-katholieke rechtbank en al helemaal niet van een ketterjacht of een geloofsvervolging. Men vroeg onder andere naar zijn opvattingen over homoseksualiteit en het huwelijk. Buttiglione vindt homoseksuelen zondig en ongehuwde moeders niet zulke goede mensen. De comités waren met name benieuwd naar wat hij zou doen als er wetsvoorstellen zouden worden behandeld die betrekking hebben op deze onderwerpen. Ook werd gevraagd of het waar is dat de kandidaat-commissaris ooit heeft voorgesteld om concentratiekampen in Noord-Afrika op te zetten om uitgewezen illegalen naar toe te transporteren.

Dat lijken me relevante vragen en interessante thema's. Buttiglione beriep zich bij het beantwoorden ervan op Kant, de laatste belangrijke filosoof van de Verlichting. En dat is interessant, omdat hij toch overal elders van een grote afkeer van de Verlichting blijk geeft. Zoals zijn grote held Karol Wojtyla, oftewel paus Johannes Paulus de Tweede, is Buttiglione van mening dat de Verlichting er voor heeft gezorgd dat mensen niet langer broeders van elkaar kunnen zijn, omdat zij geen vader meer hebben, dat wil zeggen God niet meer aanbidden. Pikant detail is dat Buttiglione zijn geliefde paus in dit verband een postmodernist noemt. Het is even wennen de paus die onlangs nog verkondigde dat er een objectieve waarheid bestaat, namelijk die van het rooms-katholieke geloof en van Jezus Christus, als postmoderne filosoof.

Hoe het ook zij, er was geen sprake van een spervuur van vragen aan Buttiglione, terwijl bijvoorbeeld in het verslag van de hearing van de Nederlandse kandidaat Neelie Kroes letterlijk staat vermeld dat zij een vragenbombardement moest verduren over haar opvattingen over de liberalisering van nutsbedrijven. Het is dus niet zo dat Buttiglione als enige werd doorgezaagd en dat hij, zoals hij ons wil doen geloven, vanwege zijn geloof is getreiterd en onteerd. Sterker nog, er wordt door de aankomend voorzitter van de Europese Commissie, Barroso, zelfs rekening gehouden met Buttigliones religieuze opvattingen. Hij mag een stap terug doen als hij in gewetensnood komt bij de uitoefening van zijn plicht als commissaris. Het doet denken aan de slinkse truc van koning Boudewijn die een dag aftrad toen hij een abortuswet moest ondertekenen. Ik begrijp niet dat die Belgen hem ooit nog terug hebben laten komen. Heb je de kans om een koning weg te werken, grijp je 'm niet.

Maar goed, dat is een andere kwestie. Waar het om gaat is dat Buttiglione een makkelijke uitweg krijgt aangeboden. Als stank voor dank koestert hij zich nu in de rol van geloofsvervolgde. Hij spreekt zelfs over een Berufsverbot voor christenen. Dat is niet alleen dwaas, mal en niet wijs, maar tevens buitengewoon tendentieus. In ieder geval levert Buttiglione er geen bewijs voor het bestaan van een antichristelijke of antipapistische lobby mee. Helaas. Zo'n lobby bestaat net zomin als God.