Critici in literaire jurytop

Rob Schouten, literatuurcriticus van Trouw, is het meest invloedrijke jurylid van Nederland. Hij wordt op de voet gevolgd door zijn collega Elsbeth Etty van NRC Handelsblad en Gillis Dorleijn, hoogleraar letterkunde in Groningen.

Dit blijkt uit een inventarisatie van de jury's van vijf belangrijke literaire prijzen: P.C. Hooftprijs, Libris-prijs, AKO Literatuurprijs, VSB Poëzieprijs en Buddingh'-prijs. Ruim veertig personen hebben in twee of meer van deze jury's gezeten sinds 1987, het jaar waarin de eerste Libris-prijs werd uitgereikt en het huidige literaire-prijzencircuit ontstond.

Schouten, Etty en Dorleijn scoren ieder vier uit vijf en zijn daarnaast gezamenlijk goed voor nog eens achttien jurylidmaatschappen. ,,En dan zijn mijn Vlaamse jury's niet eens meegeteld'', zegt Schouten. Hij omschrijft zichzelf als een ,,echt jurylid''. ,,Ik ben een `ja-sager', zoals Brecht dat noemde'', vertelt Schouten, ,,Ik vind het erg leuk om vast te stellen wat het mooiste boek van het jaar is.''

Schouten zit samen met Etty in de jury van de AKO Literatuurprijs 2004, waarvan de winnaar vanavond wordt bekendgemaakt. Volgens juryleden en organisaties die prijzen uitloven, is de groep waaruit literaire jury's worden samengesteld klein. Anton Korteweg, secretaris van de P.C. Hooft-jury zegt: ,,De groep waaruit wij onze juryleden halen, telt ongeveer vijftig mensen.'' En die mensen zijn insiders, zegt Dorleijn: ,,Het is een inteeltwereld van mensen die elkaar kennen.''

De harde kern van de juryleden behoort tot de babyboomgeneratie, die werd geboren in het decennium na de oorlog, en telt tweeënhalf keer zoveel mannen als vrouwen.

Buiten de top-drie zijn enkele prominente juryleden: Tom van Deel (4), criticus van Trouw, Marjoleine de Vos (5), journalist van NRC Handelsblad, en Arie van den Berg (6), dichter en poëziecriticus.

Cultureel Supplement: pagina 19