Aldi-plaatjes

Hoe lang zou je erover doen om 3.600 handtekeningen te zetten? De Belgische kunstenaar Jozef Constant heeft er vast een dagtaak aan gehad om al zijn Aldi-kunstwerken te nummeren, te signeren en van een titel te voorzien. Zou hij bij nummer 2368 stiekem gedacht hebben: ,,Wat een volksverlakkerij?'' En bij exemplaar 3192: ,,Wie koopt dit nou?'' Dat al zijn kunstwerken, en die van zeven andere door Aldi uitgenodigde collega's, binnen een dag waren uitverkocht, had Constant vast niet durven dromen. Dertigduizend stuks, netjes gevat in passe-partout en vierkante lijst, gingen er vorige week in de diverse filialen van de supermarkt over de toonbank, voor de bespottelijk lage prijs van 12,99 euro.

Die handtekeningen en nummers waren nodig om de werken van een kunst-aura te voorzien. Want eigenlijk zijn de voorstellingen die Aldi nu als kunst aan de man brengt gewoon plaatjes. Het gaat hier niet om zeefdrukken, litho's of andere bijzondere drukken die in beperkte oplages verschijnen en het daarom verdienen genummerd te worden, maar om ordinaire reproducties van kunstwerken. Van schilderijen die, afgaande op de afbeeldingen in deze krant, bovendien redelijk oubollig genoemd mogen worden.

De Aldi-klant die tot aankoop van zo'n nepschilderij is overgegaan, heeft dus in de eerste plaats een lijst gekocht. De plaatjes van de acht onbekende kunstenaars zijn net zo inwisselbaar als de kleurrijke bloemenfoto's die IKEA in zijn lijsten doet om ze aantrekkelijk te maken.

De Aldi-kunst staat niet op zichzelf. Ook drogisterijketen Kruidvat bijvoorbeeld probeert al een tijdlang cultuur aan zijn klanten te slijten in de vorm van Bach-boxen, Mozart-dozen en Couperus-cassettes. Daar is op zichzelf niets mis mee. Eline Vere blijft Eline Vere, ook in een Kruidvat-kaftje. En de Brandenburgse concerten zullen altijd goed blijven klinken, al stopt McDonald's ze in cd-vorm in een Happy Meal.

Maar de kunst van Aldi is geen kunst, zelfs niet als het met een hele kleine letter k geschreven wordt. Het zijn werken die gedoemd zijn op rommelmarkten te eindigen. In het beste geval komt de Aldi-kunst in hetzelfde circuit terecht als het huilende zigeunerjongetje en krijgt het een camp-status. Dan zou de kunstkoper er zelfs nog op vooruit kunnen gaan. In Duitsland, waar Aldi vorig jaar al als kunsthandelaar optrad, worden de supermarktprenten op internetveilingen nu voor een veelvoud van de aanschafprijs verkocht.

En mocht dat met de Nederlandse Aldi-meesters niet lukken, dan is er altijd nog de lijst. Die behoudt zijn waarde wel. Daar kan altijd nog een reproductie van Van Gogh of Vermeer in gestopt worden.