Nieuwe behuizing vergt vooral heel veel geduld

Voor clubs in het betaald voetbal zijn moderne stadions van levensbelang. ,,Wat we nu aan business seats hebben? Twaalf stoelen, tapijtje en een bitterbal in de rust.''

Wie een kijkje wil nemen in de nieuwe stadions van AZ, FC Groningen of ADO Den Haag is welkom. Op de website dan, want in de buitenlucht is nog weinig of niets te zien.

De bouw van een nieuw stadion is een zaak van lange adem, zo weten de meeste clubs uit het betaalde voetbal inmiddels wel. In Groningen werden de eerste plannen al in 1996 getekend. ,,In Alkmaar had het stadion er normaal gesproken al in 2002 moeten staan'', zegt voorzitter Dirk Scheringa van AZ.

De lange weg naar een nieuw onderkomen is vooral zo pijnlijk omdat de clubs een nieuw stadion zonder uitzondering van levensbelang noemen. ,,Het Oosterpark is gewoon niet meer van deze tijd; niet voor de toeschouwers, niet voor de sponsors'', zegt directeur Hans Nijland van FC Groningen.

Clubs die nu nog in stadions van decennia oud spelen – Oosterpark is in de jaren dertig in een woonwijk gebouwd – lopen achter bij de concurrentie. De topclubs spelen al jaren in moderne stadions, inmiddels gevolgd door subtoppers of middenmoters als FC Utrecht, Vitesse, Willem II en NEC. Door een stijging van de inkomsten konden de begrotingen bij die clubs in de meeste gevallen flink omhoog. En dan moet je als concurrent mee. ,,Je wil wel in het linkerrijtje van de eredivisie staan op het moment dat het stadion klaar is. Dus in de aanloop naar de nieuwbouw hebben we onze organisatie aangepast en zowel de technische staf als de spelersgroep versterkt. Dat betekende jaarlijkse een stijging van de kosten van zes miljoen euro en daar staan nog altijd geen hogere inkomsten tegenover'', aldus Scheringa van AZ die als directeur en eigenaar van DSB (kredietverstrekking) in staat is om de tekorten zelf aan te zuiveren.

De vertraging bij AZ was onder meer een gevolg van verzet bij de lokale middenstand die een nieuw winkelcentrum bij `KooimeerPlaza' niet zag zitten. Inmiddels heeft de club tot en met de Raad van State groen licht gekregen voor de nieuwbouw. ,,Met de procedures die we in Nederland kennen, behoren we over vijftien jaar niet meer tot de honderd rijkste landen van de wereld'', zegt een boze Scheringa. ,,Die procedures zijn fataal voor het land.''

Maar de protesten kwamen ook uit Brussel. In de Europese hoofdstad dacht men staatssteun te ruiken omdat de grond onder de de huidige Alkmaarderhout voor slechts 1 euro naar Scheringa ging. Daar stond echter tegenover dat de voorzitter van AZ tal van publieke voorzieningen rond het stadion zou betalen. Inmiddels is de zogeheten package-deal tussen AZ en gemeente gewijzigd, en moet die later deze maand in de gemeenteraad worden goedgekeurd.

,,We hebben dan aan alle Europese voorwaarden voldaan en kunnen de financiering van het stadion regelen. Dat gaat om 40 miljoen euro en de eerste aanvragen gaan nu de deur uit'', zegt Scheringa. Dit jaar verwacht hij nog dat de eerste paal de grond in kan, waarna AZ in het seizoen 2006/2007 in een groter stadion (13.500 in plaats van 8.000) kan spelen.

De eerste paal kon al in maart van dit jaar de grond in bij FC Groningen, maar dat wil nog niet zeggen dat de kopzorgen voor directeur Nijland voorbij zijn. ,,Onlangs werd duidelijk dat de bouw vertraging op heeft gelopen. Dat zou betekenen dat we pas in de loop van volgend seizoen kunnen verhuizen en dat zou verschrikkelijk lastig zijn. Ik geloof dat bepaalde tekeningen overgemaakt moeten worden. Hoe dan ook, we bekijken nu met de bouwers of de achterstand ingehaald kan worden.''

De verhuizing tussen twee wedstrijden door is het probleem niet. ,,Maar we hebben bijvoorbeeld skyboxen aan sponsors verhuurd voor het komende seizoen. In het Oosterpark hebben we zulke voorzieningen niet. Hoe moet je dat dan regelen?'' Net als AZ heeft ook Groningen zijn organisatie inmiddels aangepast op het veel grotere `Euroborg'. In dat stadion, wat nog een definitieve naam moet krijgen, is plaats voor 20.000 toeschouwers, tegen 12.500 nu. ,,De houders van de skyboxen betalen tien procent vooruit en daar kunnen we investeringen zoals bijvoorbeeld uitbreiding van de marketing-afdeling mee betalen. Maar dan moet het stadion wel op tijd klaar zijn.'' In tegenstelling tot Scheringa hoeft Nijland niet zelf de financiering te regelen. ,,Het stadion wordt eigendom van de gemeente en de bouwcombinatie. Wij zijn alleen huurder: gelukkig maar. Wij doen in spelers, niet in bakstenen''. Zoals bij veel andere stadions moet de komst van onder meer casino's, bioscopen en appartementen de nieuwbouw rendabel maken.

Ook ADO Den Haag werkt aan een nieuw stadion, dat met een capaciteit van 16.000 toeschouwers bijna tweemaal zoveel mensen kan herbergen als het huidige Zuiderpark. De club zit sinds het gestaakte duel tegen PSV met andere zorgen, maar juist in de nieuwe behuizing zouden supportersonlusten tot het verleden moeten behoren. Een zwart scherm, dat voor een vak moet neerdalen bij vocaal vandalisme, wordt serieus overwogen.

De club zelf benadrukt de noodzaak supporters en sponsors beter te kunnen ontvangen. ,,We kunnen nu heel weinig aan gastvrijheid bieden'', zegt Ruurd de Boer namens de Haagse club. ,,Wat we nu aan business seats hebben verdient die naam nauwelijks. Een rijtje van twaalf stoelen met een beetje meer tussenruimte, een tapijtje op de grond en in de rust wordt een bitterbal geserveerd.'' Volgens De Boer ben je zo afhankelijk ,,van vrienden van de club en daar zou je als professionele club eigenlijk niet op mogen terugvallen''.

Temidden van alle supportersproblemen hoopt de club dat nog deze maand de zogeheten `milieu-effectrapportage' klaar is. Als dat verder geen problemen oplevert, denkt De Boer dat in 2006 in het nieuwe stadion gevoetbald kan worden. Hoewel de meeste voetbalclubs richting snelwegen worden gedreven, kan ADO Den Haag nog problemen krijgen met de bedrijven bij de nieuwe lokatie. ,,Het is niet zo dat die bedrijven uit het Forepark [bij Leidschendam] zomaar tegen onze komst zijn. Zij klagen vooral over de slechte infrastructuur van dit moment. Dat kan ik me wel voorstellen, alleen wij worden in die discussie een beetje gebruikt.'' Wanneer de procedures tot aan de Raad van State zouden worden gevoerd, wordt 2006 onhaalbaar, vreest De Boer. ,,Dat zou spijtig zijn, zeker omdat een nieuw stadion de enige manier is waarop ADO kan overleven.''