Nacht cruciaal voor pakjesvervoerders

Zaventem en andere Europese luchthavens zuchten onder de strenge eisen aan nachtvluchten. Pakjesvervoerders zoeken kleinere vliegvelden.

`Een regionaal knooppunt voor het luchttransport'. Zo gaat de Duitse pakjesvervoerder (`express') DHL, onderdeel van Deutsche Post World Net, het Brusselse vliegveld Zaventem over enkele jaren noemen. Tot 2008 zal DHL de Belgische luchthaven als Europees overslagstation voor internationale express-zendingen gebruiken. ,,Daarna worden de activiteiten ten dele verplaatst'', zo blijkt uit een eufemistische verklaring van DHL vandaag. In feite wordt Zaventem dan gedegradeerd en ontmanteld als internationaal express-knooppunt van DHL en mogen de Belgen blij zijn met eventueel regionaal vervoer. De activiteiten van DHL worden verplaatst naar andere luchthavens. Het Franse Vatry en het Duitse Leipzig zijn daarbij genoemd.

De problemen van Zaventem zijn typerend voor veel van de grotere luchthavens in Europa, die zijn aangelegd in het begin van de burgerluchtvaart, nabij grote bevolkingsconcentraties. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw doemden voor het eerst milieunormen op voor het luchtverkeer. Vliegtuigen moesten voortaan voldoen aan normen wat betreft geluid en uitstoot van gassen, normen die in de loop der jaren almaar werden aangescherpt. Dit betekent minder start- en landingsbanen dan men zou willen en een beperking van het aantal nachtvluchten. Het Londense Heathrow, Frankfurt en Schiphol, drie van de grootste vier luchthavens in Europa hebben hun groeiambities vele malen moeten aanpassen aan de wettelijke beperkingen.

Schiphol wist met de opening van een vijfde baan, in 2003, nog de meeste vooruitgang te boeken. Maar de pogingen van de directies van Heathrow (twee start- en landingsbanen) en Frankfurt (drie banen) om het aantal `runways' uit te breiden worden al jaren opgehouden door bezwaren van omwonenden en milieugroepen. Het minste last heeft Aéroport Charles de Gaulle bij Parijs, waar groei nog wel mogelijk is.

Charles de Gaulle is na Frankfurt de tweede vrachtluchthaven van Europa. Maar vrachtvervoerders willen de doorverbindingen uit oogpunt van kosten en efficiëntie zo kort mogelijk houden – aangezien Duitsland het land is met de meeste inwoners in Europa moeten vrachtluchthavens niet al te ver van de grote Duitse bevolkingscentra liggen.

Voor vracht- en pakjesvervoer is juist de nacht van groot belang. Omdat het passagiersvervoer zich grotendeels afspeelt als het licht is – mensen reizen liever overdag – zijn de nachtelijke uren voorbestemd voor de vracht. Op de route tussen Europa en Amerika hebben nachtvluchten in westelijke richting door het het tijdsverschil bovendien als voordeel dat ze nog dezelfde dag in Amerika kunnen worden bezorgd.

Brussel was een prima locatie voor DHL, midden in de Benelux en op korte afstand van zowel het Roergebied als Noord-Frankrijk. Maar Vatry is een goed alternatief, het ligt slechts 200 kilometer zuidelijker dan Zaventem, in een dunbevolkt gebied. Vatry heeft geen passagiersvervoer en is met zijn landingsbaan van 3.860 meter geschikt voor elk type toestel. Mogelijk gaat DHL van zowel Vatry als Leipzig gebruik maken. Leipzig, dat tevens passagiersvervoer kent, is weliswaar verder verwijderd van het Roergebied dan Zaventem, maar het ligt wel dichtbij de regio Berlijn, een belangrijke groeimarkt. Het oosten van Duitsland heeft nog een ander voordeel voor DHL: de lonen liggen er lager dan in België en in West-Duitsland.

De Leipziger Volkszeitung wist vandaag al te melden dat Leipzig de opvolger wordt als het nieuwe internationale knooppunt van DHL, en niet Vatry. Maar een woordvoerder van DHL in België heeft dit bericht ontkend.

Na de verplaatsing van de activiteiten uit Brussel is het de vraag of DHL überhaupt nog behoefte heeft aan capaciteit op Zaventem; te veel overslagpunten is niet efficiënt. Het Amerikaanse UPS, een van de grote concurrenten van DHL, heeft slechts twee knooppunten in West-Europa: Frankfurt en de luchthaven Keulen/Bonn.