Tranen en rouwbanden om de ENCI

De Duitse eigenaar van cementproducent ENCI staakt winning op de Sint Pietersberg.

Tegen tweeën gisteren verschijnen ineens tal van posters voor de ramen van het ENCI-kantoor in Maastricht. `We staan op straat', melden de vette letters. Onderhandelaars van de vakbonden komen met rouwbanden om het pand uit. Wat de werknemers van de cementproducent al vreesden, wordt werkelijkheid. Het doek valt voor ENCI: eind volgend jaar stopt de mergelwinning in de groeven van de Sint Pietersberg, de machtige `achtste oven' stoot dan geen rook meer uit en in Zuid-Limburg gaan 220 van de 350 banen verloren.

In een hal op het fabrieksterrein, aan de Maas vlakbij de Belgische grens, krijgt het personeel het slechte nieuws te horen. Een brede sanering is onvermijdelijk, legt de bedrijfsleiding uit. Ook de andere Nederlandse vestigingen (IJmuiden, Rotterdam en Den Bosch) worden getroffen: daar verdwijnen vijftig arbeidsplaatsen, in België zo'n tweehonderd. Als de werknemers rond vier uur de poorten uitkomen, heerst er een ware begrafenisstemming. Sommigen zijn in tranen uitgebarsten, anderen vragen zich verontrust af hoe hun toekomst eruit zal zien.

Het drama bij ENCI roept gemengde gevoelens op in de Limburgse hoofdstad. Tal van inwoners sluiten het concern om economische en nostalgische overwegingen stevig in hun armen: ENCI hoort bij Maastricht als Flipje bij Tiel, zeggen ze. Anderen vervloeken ,,de vervuiler'' die de prachtige natuur bij de berg al decennialang `verknalt'. En de lucht bederft. ,,De stad uit, weg ermee.''

,,Alstublieft niet'', reageert productiemedewerker T. de Vrees (41). Hij werkt al 25 jaar bij ENCI. ,,Zou ik moeten vertrekken? Het zou een ramp zijn. Ik heb twee kinderen en een eigen huis.'' Hij troost zich met het idee dat hij cementmaler is. Het maalbedrijf blijft na de afslanking in Maastricht bestaan. Een woedende jonge collega met een ENCI-vlag spreekt van ,,een vette zwarte dag''. Tachtig jaar maakte ENCI winst, briest hij. ,,Nu er even een dipje is sluiten ze. Bij ons moederbedrijf in Heidelberg, dáár ligt de schuld.''

T. Smeets (61) – hij draagt een oranje `protestpet' – heeft geen goed woord over voor de milieuorganisaties en GroenLinks. ,,Die hebben de mensen opgehitst met hun handtekeningenacties tegen ENCI, dat lang niet zo veel vervuilt als zij zeggen. Mede door die volksverlakkerij gaat ENCI naar de kloten.'' Hij prijst ENCI als ,,een sociale werkgever'', hetgeen andere werknemers beamen. ,,Noem mij eens één vereniging in Maastricht die nooit door ENCI is gesponsord?'', roept een vrouw.

Claxonnerend begeeft een grote groep personeelsleden zich tegen vijven mokkend naar het Novotel, waar directeur Th. Pluijmen van ENCI Nederland een persconferentie geeft. Pluijmen legt uit dat het bedrijfsresultaat (20 miljoen euro in 2003) terugloopt door hevige concurrentie uit Duitsland en de economische situatie in Nederland. [Vervolg ZUID-LIMBURG: pagina 20]

ZUID-LIMBURG

Woede bij ENCI: `Eerst onze fiets, nu onze oven'

[Vervolg van pagina 1] ENCI heeft volgens de directeur een forse overcapaciteit van klinkers, de basisgrondstof van cement. Dus gaat de klinkeroven van Maastricht dicht. Waarom die van Maastricht, en niet een oven van het Belgische zusterbedrijf CBR, ook onderdeel van de Heidelberg Cement Group?

,,Vergeleken met de twee Belgische ovens is de productiecapaciteit in Maastricht laag'', vertelt Pluijmen. Een tweede zwaarwegend argument voor de sluiting is het feit dat de Sint Pietersberg een beperkte kalksteenreserve heeft (maximaal nog dertig jaar) en België een reserve tot in de volgende eeuw. De sanering van ENCI in Maastricht heeft ,,niets'' te maken met het verzet van milieu- en actiegroepen, verzekert de directeur.

Fervente tegenstanders zijn de leden van ENCI-Stop, die onder meer van oordeel zijn dat het verder afgraven van de Sint Pietersberg rampzalige gevolgen heeft voor de vegetatie in het nabijgelegen Jekerdal. ENCI-Stop zegt gisteren door het ,,onnodige banenverlies'' aangeslagen te zijn. ,,Men had eerder moeten investeren in alternatieve werkgelegenheid''. Vanzelfsprekend heeft de al jaren strijdende organisatie ook alle reden tot tevredenheid.

Als ENCI de mergelwinning staakt komt de groeve van 100 hectare na een verplichte herinrichting door het bedrijf in handen van de provincie en gemeente Maastricht. Het stadbestuur wil met ENCI overleggen hoe die herinrichting eruit moet zien. De gemeente vindt dat ENCI ,,een speciale verantwoordelijkheid'' heeft in het herstellen van ,,de excellente natuurwaarden'' van het gebied. Burgemeester G. Leers is ervan overtuigd dat ,,een gerichte ontwikkeling'' daarvan het verlies aan werkgelegenheid (deels) kan compenseren. Hij heeft het initiatief genomen tot het oprichten van een task-force Pietersberg: vertegenwoordigers van het rijk, de provincie, ENCI en Natuurmonumenten.

Leers noemt de massa-ontslagen bij ENCI ,,een drama voor de betrokken werknemers'' en ,,een klap voor het industriële erfgoed van Maastricht''. Hij zegt dat zijn gemeente de komende tien jaar twee miljard euro in gebouwen, voorzieningen en infrastructuur investeert, hetgeen zesduizend banen moet opleveren.

Bij het Novotel zeggen ENCI-werknemers vurig te hopen dat Leers gelijk krijgt. Op de stoep liggen nog wat posters: `ENCI R.I.P.'. Een ander affiche is van een van de vakbonden, die de sluiting van de mergelgroeve door de Duitse eigenaar ,,onaanvaardbaar'' vinden. `Eerst onze fiets, nu onze oven', staat er geschreven.

hoofdartikelpagina 7