`The Clearing' is onbevredigend

Hoeveel potentiële bioscoopbezoekers in Nederland zouden zo'n gelukzalige informatieachterstand hebben dat ze níet weten dat het Hollywood-regiedebuut van de in Amerika residerende Hollander Pieter Jan Brugge zo oer-Nederlands is dat het eigenlijk over de ontvoering op grootgrutter Gerrit-Jan Heijn gaat? Het is voor de film namelijk beter om dat niet te weten. En aangezien dat lastig is met alle publiciteit die een Nederlander in Hollywood in eigen land krijgt, is het in ieder geval beter om die wetenschap te negeren.

Pieter Verhoeff en scenarioschrijver Kees van Beijnum maakten over de roemruchte kidnapzaak al in 1996 de televisiefilm De langste reis, een kale, geabstraheerde kijk op die ene dag die de ontvoerder met zijn slachtoffer doorbracht.

Inhoudelijk voegt The Clearing daar niets aan toe. Het is een soort De langste reis, maar dan ingebed in een ander verhaal, namelijk dat van de vrouw die op haar man wacht en helemaal in haar eentje alle gevoelens van zorg, rouw, woede en vergeving moet doormaken.

Dat de nu als regisseur debuterende Brugge als producent goed heeft opgelet bij het maken van films van Alan J. Pakula en Michael Mann, meesters in paranoïde plotverwikkelingen, komt de ernstige, sombere thriller die The Clearing is, ten goede. De plot wordt, ook voor diegenen die niet met de recente Nederlandse misdaadgeschiedenis bekend is, voor de goede verstaander al te snel in de film weggegeven.

Doordat de uitkomst bekend is moet de spanning ergens anders vandaan komen. De twee verhalen worden aanvankelijk als parallelmontage gepresenteerd. Pas na verloop van tijd – en in de verhaallogica onherroepelijk te laat – wordt duidelijk dat die twee lijnen ieder een eigen tempo hebben. Een dag kan een week lijken en omgekeerd.

Uiteindelijk is The Clearing vooral een echte acteursfilm, waar je heengaat voor de tour de force die Robert Redford en Willem Dafoe tijdens een lange boswandeling te zien geven. Of voor de daar doorheen gevlochten eenakter van Helen Mirren als de ongewilde en onwetende weduwe. Je moet ze dan maar vergeven dat het script niet echt veel bijzonders met hun motieven doet: frustraties, schuldgevoelens, onzekerheden drijven hen voort. Maar als karakters zijn ze futloos. Dat levert in dit geval soms wel spannende confrontaties op.

De door Brugge geproduceerde The Insider was een onthutsende kijk op het laffe leven van twee veertigplussers, maar regisseur Michael Mann is te veel Amerikaan om zo'n film niet met een heroïsche paukenslag te laten eindigen. The Clearing is duisterder, Europeser heet dat dan, omdat de helden tobbers zijn, en blijven. Wat dat betreft verstaat het thrillergenre zich slecht met dat van het psychologische noodlotsdrama dat The Clearing eigenlijk is. Met als resultaat een onbevredigd gevoel.

The Clearing. Regie: Pieter Jan Brugge. Met: Robert Redford, Willem Dafoe, Helen Mirren. In: 5 bioscopen.