Magnus Carlsen is vermoeidheid voorbij

De dubbelrondige Essent-vierkamp in Hoogeveen ziet er deze keer anders uit dan in vorige jaren. Het is iedere keer de bedoeling om een oud-wereldkampioen uit te nodigen, de beste Nederlander, de beste vrouw en de jeugdwereldkampioen, maar dat lukte deze keer niet doordat gelijktijdig op Mallorca de olympiade wordt gespeeld. Judit Polgar, die als beste vrouw aan alle vorige toernooien in Hoogeveen meedeed, had overigens een andere reden om deze keer de uitnodiging af te slaan. Ze heeft in augustus een zoon gekregen en heeft even iets anders te doen dan schaken.

Noodgedwongen is er nu een andere formule gevonden: oud tegen jong. De ouden zijn Nigel Short (39) en Ivan Sokolov (36), de jongeren zijn Daniel Stellwagen (17) en Magnus Carlsen (13). De groep is er niet minder attractief op geworden. De dertienjarige Noorse grootmeester Carlsen roept overal waar hij komt verbazing, bewondering en vertedering op. En na de tweekamp tussen Kramnik en Leko is het verkwikkend om te zien dat er nog schakers zijn die wel heel sterk zijn, maar toch ook nog in staat om regelmatig te verliezen. In deze vierkamp zijn tot nu toe alle partijen beslist. Halverwege het toernooi, na drie ronden, is het al bijna zeker dat Sokolov het gaat winnen. Hij won al zijn partijen, in de fraaie aanvalsstijl die we van hem gewend zijn als de schaker in vorm is.

Zondag won hij in de eerste ronde van Short. Het was een belangrijke overwinning, want Short is op de wereldranglijst de hoogst geplaatste van de vier deelnemers, al is het verschil in rating met Sokolov maar klein. Sokolov speelde een mooie aanvalspartij, met een pionoffer op lange termijn waardoor Short voortdurend een lastige verdediging moest voeren. Daar houdt hij niet van en in tijdnood bezweek hij.

Over zijn overwinning op Magnus Carlsen in de tweede ronde zei Sokolov bescheiden dat de kleine jongen zichzelf om zeep had geholpen, doordat hij nog niet veel ervaring had met de verdediging in rustige stellingen. Misschien geldt dat ook voor Stellwagen, die gisteren Sokolovs derde slachtoffer werd. De vaste hand waarmee Sokolov in beide partijen de aanval voerde zal ook aan het resultaat hebben bijgedragen.

Of hij nu wint of verliest, Carlsen is altijd de lieveling van het publiek. In de eerste twee ronden konden zijn fans nog niet juichen, maar gisteren maakte hij het goed door de grote Nigel Short, voormalig uitdager van Kasparov, in een keurig gespeeld eindspel te verslaan. Met grote voorspellende gave had Short het al bij de loting zien aankomen: ,,In de eerste twee ronden zal de jongen nog vermoeid zijn van zijn simultaanséance in Amsterdam en beduusd van alle publiciteit, maar als hij daarna tegen mij moet, speelt hij weer goed.'' Zo gebeurde het ook en Sokolov kon Short troosten met de opmerking dat die in ieder geval bewezen had een heldere kijk op het leven te hebben.