IBM wacht magere tijden

Begint de motor van IBM te sputteren? De afgelopen tien jaar heeft de automatiseringsdivisie voor de hele groei van de Amerikaanse computergigant gezorgd. En die groei is zo sterk toegenomen dat hij nu bijna de helft van de omzet voor zijn rekening neemt.

IBM rapporteerde deze week een omzet over het derde kwartaal van 23 miljard dollar (18,3 miljard euro), 9 procent hoger dan dezelfde periode vorig jaar. De nettowinst steeg met 1 procent naar 1, 8 miljard dollar.

Maar concurrent Accenture waarschuwde al dat de groei terugliep en dat de concurrentie op de automatiseringsmarkt sterker werd. Ook bij IBM beginnen de alarmlichten te flitsen.

Ook al stijgen de inkomsten uit de automatisering nog steeds, de belangrijkste indicatoren wijzen een andere richting uit. De totale waarde van de nieuwe contracten is sinds het begin van het jaar lager dan de omzet.

En de orderportefeuille van het concern is het afgelopen kwartaal met 8 miljard dollar geslonken.

Weliswaar is een groot deel daarvan het gevolg van het wegvallen van het meerjarige contract ter waarde van 5 miljard dollar met zakenbank JP Morgan Chase. IBM zegt dat het slinken van de orderportefeuille deel uitmaakt van een ontwikkeling waarin het sluiten van langetermijncontracten wordt vermeden. Misschien. Maar als bedrijven in plaats daarvan meer kortetermijncontracten overeenkomen, komt dat niet in de cijfers van IBM naar voren.

De omzetcijfers zeggen natuurlijk niet alles. Als een groot automatiseringscontract te scherp is geprijsd, zoals in een contract met de Amerikaanse marine van concurrent EDS, kan een enorm bedrag verloren gaan.

IBM zegt dat de winstmarges bij de kortetermijncontracten hoger zijn, hoewel dat punt door het bestuur nauwelijks werd benadrukt toen het nog uit was op grote contracten. Maar de bewijzen dat de winstmarges groeien zijn dungezaaid. De marges vóór belastingen zijn in vergelijking met het vorige kwartaal gestegen van 9 naar 9,5 procent, maar de marges bedroegen vorig jaar in hetzelfde kwartaal nog 10,9 procent.

En de druk op de marges kan toenemen. Het voordeel van grote contracten was, in de woorden van het bestuur zelf, dat slechts een paar mondiale ondernemingen konden concurreren. Daar staat tegenover dat meer concurrenten kunnen bieden op kleinere contracten.

Tenzij het concern een serie winstgevende nieuwe contracten kan afsluiten, liggen er voor IBM magere tijden in het verschiet.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.