De `plantenmotor' draait op koolzaadolie

In de zoektocht naar alternatieve brandstoffen kijkt de overheid naar het platteland. Auto's rijden goed op koolzaadolie, maar de roet uit de uitlaatpijp blijft.

,,Power from the Bauer'' staat op een grote sticker die achter op de zwarte Audi staat geplakt. De auto van het Duitse echtpaar Janssen uit Itzehoe rijdt op ,,Pflanzenöl'', ofwel koolzaadolie.

Het is een van de vele voertuigen die gisteren bij het Van Hall instituut in Leeuwarden rondjes reden. Daar werd het eerste grote landelijke symposium over de kansen van koolzaadolie in Nederland gehouden. Ongeveer driehonderd landbouwers, ambtenaren van ministeries, ondernemers en beleidsmakers waren erbij aanwezig. De centrale vraag waarover zij zich bogen was: waarom blijft de doorbraak van koolzaadolie als een van de alternatieve brandstoffen voor diesel in ons land uit? Die vraag is des te prangender omdat verzuring van de natuur en de klimaatverandering doorzetten. Koolzaadolie geeft minder 2-uitstoot en bevat geen zwavel.

CDA-Tweede Kamerlid J. Spies meent dat ,,het gevoel van urgentie'' bij het merendeel van de Nederlanders – en volgens het publiek ook bij politiek Den Haag – ontbreekt om de uitstoot van 2 echt aan te pakken. ,,De gemiddelde Nederlander is niet bereid zelf iets te doen voor een duurzaam milieu en vindt een schone en veilige woonomgeving belangrijker.''

Dat urgentiegevoel en de politieke wil zijn in de ons omringende landen wel aanwezig, aldus Spies. In Engeland, Frankrijk, Duitsland, België, Zweden, Spanje en Italië gelden inmiddels vrijstellingen voor gebruik van koolzaadolie in auto's. Ook tegenstand van de petrochemische industrie en van de natuur- en milieubeweging (verbranding van koolzaadolie geeft uitstoot van roet en voor de verbouw worden chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt) spelen volgens haar mee. Verder is er weerstand tegen het verhogen van de accijns op diesel, waarmee de accijnsvrijstelling voor de ppo (puur plantaardige olie) moet worden bekostigd. Spies zei voorstander van accijnsvrijstelling te zijn, maar die zal volgens haar op zijn vroegst pas in 2006 plaatsvinden.

Het ministerie van VROM (Verkeer, Ruimtelijke Ordening en Milieu) kijkt naar zo'n vrijstelling en stelt desgevraagd dat gestreefd wordt naar een fiscale accijnsregeling in 2006. De stimuleringsregeling zou onder meer moeten leiden tot verdere innovatie van productieprocessen, zodat biobrandstoffen waaronder koolzaadolie goedkoper kunnen worden.

Productie en teelt van het gele koolzaad kan een stimulans voor de regionale economie zijn, stelde landbouwer L. Hamster, die het gewas verbouwt. Hij schat het potentieel areaal in ons land op tussen de 50.000 hectare en 100.000 hectare; nu is dat 1.500 hectare. Ter vergelijking: in Duitsland is het 1,3 miljoen hectare. In juli dit jaar sprak de Europese Unie af dat in 2005 2 procent van de gebruikte brandstof in de transportsector biobrandstof moet zijn, in 2010 moet dat zijn opgelopen naar 5,75 procent.

Om de uitstoot van 2 in het wegverkeer tegen te gaan, stimuleert het ministerie van Verkeer en Waterstaat de ombouw van dieselmotoren tot voor koolzaadolie geschikte motoren. Dit jaar werden in het project SolarOil 60 voertuigen omgebouwd. Volgend jaar moeten dat er 100 zijn en de daarop volgende jaren 150 en 200. En in 2008 en 2009 moeten 250 motoren geschikt worden gemaakt voor verbranding van koolzaadolie. Daarvoor stelt het ministerie in totaal 252.000 euro beschikbaar.

Landbouwer Janssen heeft inmiddels een eigen bedrijf voor ombouw van dieselmotoren. In de door hem ontworpen motor van een grote truck van McDonalds, die gisteren rondjes draaide op het Leeuwarder parkeerterrein, kan 600 liter koolzaadolie, waarmee tweeduizend kilometer kan worden gereden.

De ombouw van een vrachtauto kost 5.000 euro, aldus Janssen. ,,Maar die kosten heb je er na een half jaar uit.'' Het prijsvoordeel in verhouding met gewone diesel zou tussen de 30 en 40 eurocent per liter bedragen. Er zijn twee tanken, de hoofdtank wordt gevuld met koolzaadolie, een kleinere tankje (verhouding plantenolie en diesel is 95 tot 5) zit diesel. Die laatste is nodig voor het starten en warmdraaien van de motor. Inmiddels heeft hij honderd vrachtwagens omgebouwd tot ,,plantenmotor.'' De toekomst ziet er goed uit. ,,We hebben veel aanvragen uit eigen land, maar ook uit andere landen zoals België en Frankrijk.''