Trouwen met een buitenlander wordt luxe

Het wordt steeds moeilijker om een bruid uit het buitenland te halen. Met name de hogere inkomenseis drijft menigeen in de armen van `tussenpersonen' voor een vals arbeidscontract

Met tegenzin gaat ze het telefoontje naar de `tussenpersoon' toch maar plegen. Ruveyda heeft tot twee keer toe geprobeerd haar Turkse man naar Nederland te halen. Telkens werd haar verzoek afgewezen. Nu de regels alweer strenger worden, heeft ze geen andere keus dan vals te spelen, te frauderen, zegt ze doelend op de nieuwe maatregelen die de regering per 1 november invoert om huwelijksmigratie verder te beperken.

Een vrouw die zich Kadriye noemt, neemt op. ,,Ik heb begrepen dat u mij kunt helpen'', begint Ruveyda. Kadriye laat Ruveyda haar verhaal vertellen. Dat ze, een moeder van twee kinderen uit een eerder huwelijk, leeft van een werkloosheidsuitkering en dat zij zo'n twee jaar geleden is hertrouwd met een man die nog in Turkije zit. ,,Wat je nodig hebt is een arbeidscontract'', adviseert Kadriye. Dat had Ruveyda ook al begrepen en aan den lijve ondervonden hoe moeilijk het is om een baan en minimaal een jaarcontract te bemachtigen. Of zij werd te hoogopgeleid geacht met haar twee jaar hbo (die ze moest onderbreken om een voor haar hereniging met haar man noodzakelijke baan te vinden), of de werktijden kwamen niet overeen met de schooltijden van haar kinderen. Nimmer boden ze een contract voor langer dan een half jaar aan.

Jaarlijks halen 20.000 mensen, allochtonen én autochtonen, hun huwelijkspartner uit het buitenland. Nu de regels opnieuw worden aangescherpt, stelt dat een steeds grotere groep voor problemen. Ze zijn veelal nog jong en voldoen met name niet aan de nieuwe inkomenseis. De in Nederland wonende partner moet vanaf 1 november per maand ten minste 120 procent van het minimumloon verdienen, dat is nu 100 procent. Tevens moet de `importpartner' minimaal 21 jaar zijn, nu is dat 18 jaar. Tussenpersonen als Kadriye lijken te profiteren van de wanhoop, paniek en ongeloof die de nieuwe eisen voor huwelijksmigratie teweeg hebben gebracht onder zowel allochtone als autochtone Nederlanders. Kadriye oppert dat Ruveyda een werkgever zoekt ,,die haar voor de formaliteit in dienst wil nemen''. Als blijkt dat ze die niet kent, vraagt Kadriye haar om een paar dagen later terug te bellen. ,,Ik ken wel iemand die dat doet.''

Sommige kleine ondernemers zijn tegen betaling bereid mensen op papier in dienst te nemen. Deze neemt de maandelijkse werkgeverspremies voor zijn rekening. Om de uitkeringsinstanties om de tuin te leiden, overhandigt de `werknemer' elke maand een bedrag aan de `werkgever' die dat geld als loon op de bankrekening stort. De loonstroken dienen als bewijs van inkomen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De uitkeringsinstantie UWV bevestigt dat ze ,,zo nu en dan'' schijncontracten tegenkomt, vooral bij naaiateliers, uitzendbureaus, schoonmaak- en landbouwbedrijven.

,,Ik garandeer je dat je man binnen drie, hooguit zes maanden in Nederland is'', zegt Kadriye via de telefoon. ,,Werkt u samen met iemand bij de IND?'' Kadriye: ,,Ik heb er mijn mensen.'' ,,Hoeveel vraagt u hiervoor?'', wil Ruveyda weten. ,,1.500 euro. Maar ik lever goed werk af. Ik doe wat ik beloof.''

Afgezien van het valse arbeidscontract is de werkwijze van Kadriye niet illegaal. Dat ze samenwerkt met een IND'er klinkt als grootspraak om de klant te imponeren, ook al zijn er in het verleden wel eens IND'ers tegen de lamp gelopen omdat ze zich lieten omkopen. Enkele dagen later vertelt ze tegen deze krant dat de laatste tijd steeds meer mensen bij haar aankloppen voor haar diensten. ,,Er bestaat veel onduidelijkheid over het nieuwe immigratiebeleid.'' En dat zij al vijftien jaar mensen ,,helpt''. Behalve migratie `doet' ze ook WAO en bijstand. Zij geeft antwoorden op vragen over wetgeving en helpt bij het invullen van formulieren, bedoelt ze. Als ze wordt geconfronteerd met haar vaste honorarium van 1.500 euro voor een de aanvraag van de zogeheten machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) bij de IND, kapt Kadriye het gesprek af. Zonder deze machtiging kan de partner zich niet in Nederland vestigen

,,Trouwen met iemand uit het buitenland wordt ook voor autochtone Nederlanders een luxe'', zegt Anita. Zij en haar man, een afgewezen asielzoeker, dachten dat ze op hun gemak hun papieren in orde konden maken. Hoewel ze leven van de bijstand, werden ze onder de oude regels nog vrijgesteld van de inkomenseis omdat ze een kind hebben dat jonger is dan vijf jaar. Haar man moest alleen in eigen land gaan wachten op de afhandeling van de MVV-aanvraag. Sinds vorige week donderdag weten Anita en haar man dat ze niet langer hoeven te sparen voor zijn verblijf in zijn land. Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) heeft ook de uitzonderingsgrond betreffende de inkomenseis in verband met hun jonge kind afgeschaft. Anita, een gewezen kapster, zegt te beseffen dat, ook al weet zij een baan te vinden als kapster voor veertig uur in de week, ze nooit boven de inkomensgrens van 120 procent van het minimumloon zal uitkomen.

Ook Yusuf doet er alles aan om voor 1 november nog een MVV-aanvraag in te dienen. De 23-jarige hbo'er moet zo snel mogelijk een baan zien vinden, desnoods onder zijn niveau, om zijn kersverse bruid van 20 uit Turkije naar Nederland te laten overkomen. Aanvankelijk wilde hij haar pas naar Nederland halen als zij daar haar universitaire opleiding heeft afgerond. Maar dan had zij, op grond van de nieuwe regels, minimaal nog een jaar moeten wachten. Yusuf had gehoopt dat hij op zijn gemak een baan kon zoeken die past bij zijn opleiding. Het is zijn droom om carrière te maken als verzekeringsadviseur. ,,Banken en verzekeringsbedrijven werken met proeftermijnen van drie maanden'', zegt hij, ,,voordat ze een contract van zes maanden aanbieden.'' Yusuf moet evenwel een jaarcontract overhandigen aan de IND.

Ruveyda heeft besloten om toch niet in zee te gaan met Kadriye. Ze vindt haar onbetrouwbaar en duur. Ze heeft een baan gevonden. Vandaag tekent ze een arbeidscontract bij een naaiatelier, waar ze daadwerkelijk gaat werken. Haar baas zal een `vet' contract geven. Op papier verdient zij genoeg om haar man te laten overkomen. In werkelijkheid zal Ruveyda het minimumloon ontvangen. Zij zal het gedeelte boven het minimumloon uit eigen zak aanvullen tot 120 procent.

De namen Ruveyda en Anita zijn op hun verzoek gefingeerd. Yusuf wilde zijn achternaam niet prijsgeven.