Oh, Oh, Den Haag

l die Tweede-Kamerleden die, met de wind van de nationale verontwaardiging in de neus, het zo buitengewoon hartelijk eens zijn met het definitief staken van de eredivisiewedstrijd ADO/Den Haag-PSV door de Haagse burgemeester zullen nu wel stáán op snelle invoering van een wettelijk afdwingbaar stadionverbod voor relschoppers. Een stadionverbod met een meldingsplicht tijdens wedstrijden bij de plaatselijke politie bijvoorbeeld.

Dat zou je denken, als je de reacties hoort en leest van parlementariërs uit de regeringsfracties. Welnu, zij kunnen zo'n wet eisen van de minister van Justitie. Mocht die, als zijn voorgangers, daartegen bedenkingen houden, dan kunnen zij zelf met een initiatief-wetsvoorstel komen. Via zo'n regeling zou de wetgever groepen relschoppers duidelijker de tanden laten zien dan tot nu toe gebeurt met niet afgedwongen en dus geregeld genegeerde stadionverboden of gemakkelijk te ontwijken clubkaartbedenksels. Bijkomend effect van een metterdaad afgedwongen stadionverbod zou zijn dat het de harde kern van de relschoppers voorzichtiger maakt dan wel hen zou scheiden van de zogenoemde `meelopers'. Wat zou betekenen dat de resterende `sociale controle' op de tribunes een grotere kans krijgt. Wellicht zouden plaatselijke overheden op den duur dan ook meer durf vertonen jegens betaald-voetbalclubs, mochten die door een te dure huishouding in financiële moeilijkheden zijn geraakt. Anders gezegd: die overheden zouden dan misschien minder makkelijk zwichten voor de druk en het bijna-geweld waaronder hun besprekingen over het voortbestaan van de beminde clubs in kwestie geregeld komen te staan. (Ach, u wilt het stadion dat we u eerst voor bijna niets hebben gegund weer voor veel geld aan ons overdoen? En een zachte lening erbij? U kunt anders niet instaan voor de gevolgen, bijvoorbeeld voor raadsleden die tegenstemmen? Maar dan doen we dat toch.)

ADO/Den Haag, thuis in het Zuiderpark, is het vlaggenschip van het voetbal in de residentie. De club is, mede onder druk van de gemeente, in 1971 ontstaan uit het oude, ooit roemrijke ADO en de eerste Haagse, aanvankelijk `wilde' profclub (Scheveningen) Holland Sport, die vele jaren had gespeeld op het qua omgeving `deftige' Houtrust. Die moeizame fusie, en de stuwende rol daarbij van de lokale overheid, is mooi beschreven door de journalisten Hans Pars en Rob Langeveld in hun lijvige Op Hout-Rust geen zegen (Opkomst en ondergang van Holland Sport). Bij die fusie zijn een aantal ontwikkelingen niet voorzien. Namelijk, het is maar een greep: 1) dat voetbal in Nederland steeds meer een ,,volkssport in engere zin'' zou worden, onder meer door groeiende concurrentie van zaalsporten, het ,,gedemocratiseerde'' tennis, het vakken vullen bij heren Heijn en collega's, het discowezen en andere (nieuwe) recreatiemogelijkheden; 2) dat het (betaalde) voetbal zelf, oorlog of niet, harder en agressiever (en sneller en moeilijker) zou worden, min of meer ook als een weerspiegeling van allerlei maatschappelijke veranderingen (ontzuiling, deconfessionalisering, individualisering, commerciële belangen, nieuwe identificatiebehoeften enz.); 3) dat de dichtbevolkte, veelal toch al schrale voor- en naoorlogse wijken rondom het Zuiderpark, zeg de woonwijken van de later beroemde jongeheren Van Kooten en De Bie, zouden kelderen tot wat in feite één saneringskwartier is geworden. Een kwartier met matig wooncomfort en hoge werkloosheidscijfers, waar de gebleven autochtone `toch-net-nog-netjes' Hagenaars allang in getal overvleugeld zijn door vele allochtone, sociaal-cultureel heel anders levende medebewoners.

Die ontwikkelingen zijn niet exclusief Haags, maar ze versterken elkaar bijna nergens zo als op de autochtone tribunes in het Zuiderpark. Daar is `Oh, oh, Den Haag, mooie stad achter de duinen' nu zeer verleden tijd.

De Haagsche Courant gaf gisteren een beknopt overzicht van wat er de afgelopen tweeënhalf jaar alzo aan ongeregeldheden rondom de wedstrijden van ADO/Den Haag is voorgevallen. Die krant is die club bepaald niet vijandig gezind, maar dat overzichtje is niettemin onthutsend. De fans wisten hem prachtig te raken: geweld, vernielingen, spreekkoren, een overval op een tankstation, op weg naar Go Ahead in Deventer, het moedwillig veroorzaken van files op een autoweg, het bekogelen van de scheidsrechter, de trainer en de spelers van een tegenstander in de eerste divisie (Volendam, dat met 1-0 voorstond) in een destijds al (mei 2002) gestaakte wedstrijd die in het geheim in Leeuwarden uitgespeeld moest worden. Vers in het geheugen liggen nog de spreekkoren bij de thuiswedstrijd tegen Ajax, een paar weken geleden. Ja, zeggen zowel clubbestuurders als de supporters met typerend zelfbeklag: ze moeten ons altijd hebben, terwijl het bij andere clubs vaak net zo erg is, doe daar dan ook maar eens wat aan. Dat klinkt als de inbreker die zegt: edelachtbare, wat zeurt u nou, er wordt toch overal ingebroken? Ook hoor je nu wel: de Haagse supporters werden, toen hun club op achterstand was gekomen, door PSV-aanhangers geprovoceerd. Daarover zeiden ze in Den Haag vroeger: als je buurman in het water springt, hoef jij dat toch nog niet te doen!

Hoe loopt dit af? De voetbalbond zou dadelijk wel eens als straf een aantal punten in mindering kunnen opleggen. Maar de club heeft pas vier punten en zou het dan in het gevecht tegen degradatie nog moeilijker krijgen. Burgemeester Deetman sluit niet uit dat ADO/Den Haag voor straf enkele wedstrijden zonder publiek moet spelen. Dat zou rampzalig zijn voor een toch al armlastige club, die met de gemeente net een afspraak heeft gemaakt om een nieuw stadion te bouwen, ten noordoosten van het Prins Clausplein. Winkeliers in het nabije Voorburg zetten zich als het ware al schrap. Met die nogal gedurfde afspraak zijn tientallen miljoenen overheidsgeld gemoeid. Blijft die afspraak gelden, bijvoorbeeld ook als ADO/Den Haag zou degraderen naar het niemandsland dat eerste divisie heet?