Kiesraad nu positiever over kiesstelsel

Minister De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) heeft voor het eerst een positief advies gekregen over het nieuwe kiesstelsel voor de Tweede Kamer.

Dat blijkt uit het gisteren gepubliceerde advies van de Kiesraad, het adviesorgaan van de regering en Tweede Kamer over verkiezingen en het kiesrecht.

De Kiesraad kan ,,op hoofdlijnen instemmen'' met het kabinetsvoorstel, nadat De Graaf deze zomer een aantal aanpassingen heeft doorgevoerd.

Eerder dit jaar adviseerde de Kiesraad het kabinet nog af te zien van het nieuwe kiesstelsel, omdat het zo ingewikkeld zou zijn dat het zou leiden tot desinteresse bij de kiezer.

Het kabinet wil vanaf de volgende Kamerverkiezingen in 2007 de kiezer naast een landelijke stem ook een regionale stem geven. De landelijke stem bepaalt de zetelverdeling in de Kamer, via de regionale lijsten kan, tot een maximum van 75 zetels, de personele bezetting binnen de fracties worden bepaald. Per district zijn daarvoor, naar gelang van het aantal inwoners, twee tot zes zetels beschikbaar.

Alle politieke partijen, behalve De Graafs eigen partij D66, reageerden afwijzend op dit voorstel. De Kiesraad is nu positief over de aanpassingen die De Graaf heeft gedaan om aan de kritiek van vooral CDA en VVD tegemoet te komen.

Zo kunnen partijen nu districtskandidaten tevens op hun landelijke lijst plaatsen. CDA en VVD vreesden zonder deze aanpassingen een onevenwichtige samenstelling van hun fractie omdat niet te voorspellen was welke regiokandidaten verkozen zouden worden. Dit risico treft vooral grotere fracties. De verwachting is dat kleinere partijen minder kans maken op regiozetels.

Na de aanpassing van De Graaf zijn partijen die een landelijke kandidatenlijst indienen niet meer verplicht tevens aan de districtsverkiezingen deel te nemen. Ook stemt de Kiesraad er mee in dat politieke partijen alleen voor een districtszetel in aanmerking komen als zij ook met de landelijke lijst een zetel hebben behaald.

Ronduit positief is de Kiesraad niet. De Raad vindt het nog steeds bezwaarlijk dat het stelsel ,,aanzienlijk gecompliceerder'' is dan het huidige stelsel, ,,zonder dat dit leidt tot een evident betere wijze van verkiezing van de leden van de Tweede Kamer''. Maar door de aanpassingen is het volgens de Kiesraad nu ,,een stelsel waar niet al te veel tegen is'', hoewel er ,,ook weinig voor pleit''. De Kiesraad betwijfelt al met al of het wetsvoorstel ,,een wezenlijke bijdrage aan de versterking van de democratie'' levert.