Advies: minder uitkeringen Rijk

De financiële en bestuurlijke relatie tussen Rijk en lokale overheden moet eenvoudiger. Daartoe moet het aantal uitkeringen van het Rijk aan lokale overheden worden teruggebracht van 155 nu naar 34.

Dat adviseert voorzitter en oud-minister Elco Brinkman van de `Stuurgroep doorlichting specifieke uitkeringen' in een nog vertrouwelijk rapport (Anders gestuurd, beter bestuurd) dat op verzoek van de ministers De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) en Zalm (Financiën, VVD) is opgesteld. Beide bewindslieden willen nog niet reageren op het rapport, dat hun volgende week wordt aangeboden.

Van de in totaal 18 miljard euro die nu met de zogenoemde specifieke regelingen gemoeid is, moet volgens Brinkman ruim 16 miljard over blijven. Het aantal specifieke regelingen zou wat Brinkman betreft nog verder teruggedrongen kunnen worden, maar Europese regelgeving staat dat in de weg.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) stelt in een reactie dat niet het aantal uitkeringen het probleem is, maar de kosten die gemeenten moeten maken om daarover verantwoording af te leggen. Nu moeten gemeenten, naast de controle op de gemeenterekening, op 17 momenten in een jaar voor meer dan 80 verschillende regelingen apart verantwoording afleggen. Hoofd gemeentefinanciën Ton Jacobs van de VNG: ,,In plaats van de uitkeringen te verminderen zou je ook de verplichtingen kunnen verminderen.'' Brinkman adviseert om een goedkeurende accountantsverklaring bij een gemeentebegroting als maatgevend te nemen en geen aparte verantwoording te laten afleggen over specifieke uitkeringen.

Brinkman c.s. telden in totaal 155 specifieke uitkeringen van het Rijk aan lokale overheden, variërend van de Rijksbijdrage aan de Wet Werk en Bijstand (6,7 miljard euro) tot regelingen voor bosuitbreiding, stille wegdekken, monumenten, cultuurspreiding en opvang en integratie van Antilliaanse jongeren. Ruim eenderde van de regelingen (60 in totaal) kan verdwijnen of loopt vanzelf af, constateert Brinkman. Daarmee is een besparing van 1,2 miljard gemoeid. De overige regelingen kunnen worden gebundeld of blijven bestaan. Een bundeling juichen de gemeenten toe, dat levert hen meer vrijheid op bij de besteding ervan, aldus de VNG.