Leko dwingt kampioen tot uiterste

Nu ze bezig waren, konden ze net zo goed doorgaan tot de volledige kaalslag. Met een moeizaam glimlachje nam Vladimir Kramnik met zijn toren de laatste pion van het bord. Peter Leko sloeg de toren terug en zo stonden er alleen nog maar twee verweesde koningen op het bord. De uitslag was andermaal remise, maar een beter bewijs dat de dertiende partij van hun match om de klassieke wereldtitel tot op het bot was afgekloven was er niet.

Omdat ze ruim zes uur vol overgave hadden zitten schaken werd de persconferentie teruggebracht tot een verzoek aan beide spelers om kort hun mening te geven. Nadat Leko had uitgelegd hoe ingewikkeld het allemaal was geweest, noemde ook Kramnik enkele kritieke momenten om daarna af te sluiten met de conclusie: ,,Het was een goede partij vechtschaak en nu is het tijd om aan de volgende partij te gaan denken.'' Bij een 7-6 achterstand zal hij vandaag de laatste partij moeten winnen om zijn titel te behouden.

De kalmte waarmee de bleke en afgepeigerde Kramnik sprak, oogstte bewondering, want het was eenvoudig om andere schakers voor de geest te halen die minder diplomatiek gereageerd zouden hebben. Lange tijd had het geleken dat de Rus afging op een overwinning, die zo goed als zeker titelbehoud zou betekenen. Pas in het verre eindspel werd duidelijk dat Leko ook nu weer over geheime verdedigingskrachten beschikte.

De partij was pas enkele zetten oud, toen Kramnik aangaf dat hij niet tot de laatste ronde, wanneer hij wit heeft, wilde wachten om zijn achterstand ongedaan te maken. Met zwart koos hij voor de scherpe Benoni-verdediging en bereikte zo soepel en vlot een goede stelling dat velen zich afvroegen waarom hij zich vrijwel de hele match zo timide had opgesteld. De zorgen bij de Leko-aanhang stapelden zich op, terwijl de supporters van Kramnik hun hoop probeerden te bezweren door zijn kansen nadrukkelijk te relativeren.

Beide kampen waren bij het naderen van de ontknoping versterkt. Vanuit het Hongaarse Szeged, de woonplaats van Leko, was een groep fans overgekomen die de afgelopen weken daar de partijen op een groot scherm had vertoond. De nieuwkomers uit Kramniks vaderland trokken meer aandacht. Het Russische topmodel Natalia Vodianova voerde geroutineerd naar de vele camera's glimlachend de eerste zet uit en ook meesterviolist Vadim Repin ontsnapte niet aan de fotografen.

Hoopvol keek hij toe hoe Kramnik met `psychologische aanvalszetten', zoals de titelverdediger het na afloop omschreef, ten aanval trok. Die aanval verslapte weer toen Leko de dames kon ruilen, maar enkele onnauwkeurigheden leidden na de eerste tijdcontrole tot een situatie die vrijwel hopeloos oogde voor de uitdager. Die mening deelden de spelers ook, net zoals ze het erover eens waren dat wit in het vervolg `als door een wonder' op de been bleef.

Wit Leko, zwart Kramnik. 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 c5 4.d5 d6 5.Pc3 exd5 6.cxd5 g6 7.Pd2 Lg7 8.e4 0-0 9.Le2 Pa6 10.0-0 Pe8 11.Pc4 Pac7 12.a4 f5 Inderdaad, heel scherp. Nu herinnerde Leko zich ineens dat Kramnik(!) hier met wit in 1995 tegen Ivantsjoek 13.f3 speelde en besloot hij iets anders te proberen. 13.exf5 Txf5 14.Lg4 Tf8 15.Lxc8 Txc8 16.Db3 b6 17.Pb5 Pxb5 18.axb5 Tc7 19.Ld2 Tcf7 20.Lc3 Dd7 21.f3 g5 Gaat op de agressieve weg verder. 22.Pe3 Tf4 23.Tfe1 h5 24.Dc2 Df7 25.h3 Ld4 26.Lxd4 Txd4 Dit leidt tot een vervlakkende afwikkeling. Hij kon verder aanvallen met 26...cxd4 27.Pc4 g4. 27.Pf5 Dxf5 28.Dxf5 Txf5 29.Txe8+ Kf7 30.Tb8 Tdxd5 31.Txa7+ Ke6 32.Te8+ Kf6 33.g4 Nauwkeuriger was 33.Th7 Nu slaagt de zwarte koning erin via d5 binnen te dringen. 33...hxg4 34.hxg4 Td1+ 35.Kf2 Te5 36.Th8 Td2+ 37.Kg3 Tee2 38.Tf8+ Kg6 39.Tg8+ Kf6 40.Tf8+ Ke6 41.Te8+ Kd5 42.Txe2 Txe2 43.Tg7 Te5 Dit ziet er zeer zorgwekkend uit voor wit, maar Leko weet zich op wonderbaarlijke wijze te redden. 44.Tb7 c4 45.Txb6 Te2 46.f4! De witte g-pion zal het moeten doen. 46...Te3+ 47.Kf2 gxf4 48.Tb8 Tb3 49.b6 Ke4 50.Te8+ Kd3 51.Te2

De pointe. Wit zal zijn toren geven voor de zwarte c-pion en daarna zal de g-pion zwart zijn toren kosten. 51...d5 52.Kf3 d4 53.g5 c3 54.bxc3 dxc3 55.Tg2 Tb2 56.b7 Txb7 57.Kxf4 Tb2 58.Tg1 c2 59.Tc1 Tb1 60.Txc2 Kxc2 61.g6 Kd3 62.Kf5 Tb5+ 63.Kf6 Tb6+ 64.Kf7 Txg6 65.Kxg6 Remise.